Γροιλανδία: Ο Τραμπ προσπαθεί με μεθόδους Πούτιν να την αποκτήσει

ΟΝτόναλντ Τραμπ θέλει οι ΗΠΑ να αποκτήσουν την Γροιλανδία. Το πρόβλημα είναι ότι η Γροιλανδία ανήκει ήδη στη Δανία και οι περισσότεροι Γροιλανδοί δεν θέλουν να γίνουν μέρος των ΗΠΑ.

Η τακτική που χρησιμοποιεί ο Τραμπ μοιάζει πολύ με το επεκτατικό σχέδιο του Βλαντιμίρ Πούτιν, όπως σημειώνει το Politico. Σε δημοσίευμά του αναφέρεται στα τέσσερα βήματα που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ο αμερικανός πρόεδρος για να πετύχει το στόχο του.

Επικαλούμενο αξιωματούχους της ΕΕ, μέλη του ΝΑΤΟ, εμπειρογνώμονες σε θέματα άμυνας και διπλωμάτες αναλύει πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί η κατάληψη από τις ΗΠΑ του πλούσιου σε ορυκτά και στρατηγικά σημαντικού νησιού της Αρκτικής.

Ο Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να ασκήσει πιέσεις με στόχο την απόσπαση της Γροιλανδίας από το Βασίλειο της Δανίας. Άμεσος στόχος είναι η ανεξαρτητοποίηση του νησιού, η οποία θα επέτρεπε στη Νουούκ να συνάπτει διμερείς συμφωνίες απευθείας με τις ΗΠΑ, παρακάμπτοντας την Κοπεγχάγη. Το κλίμα φαίνεται ευνοϊκό, καθώς δημοσκόπηση του 2025 δείχνει ότι το 56% των κατοίκων επιθυμεί την ανεξαρτησία.

Ωστόσο, εγείρονται σοβαρές ανησυχίες για τις μεθόδους προσέγγισης. Υπάρχουν αναφορές για μυστικές αμερικανικές επιχειρήσεις επιρροής, τις οποίες η δανική υπηρεσία πληροφοριών παρακολουθεί στενά. Ειδικοί συγκρίνουν αυτές τις τακτικές με τις ρωσικές μεθόδους υβριδικού πολέμου (χρήση τοπικών παραγόντων και διαδικτυακή προπαγάνδα) για τη χειραγώγηση της κοινής γνώμης.

Σε επίσημο επίπεδο, η πίεση των ΗΠΑ εντείνεται με τον διορισμό ειδικού απεσταλμένου για την ενσωμάτωση της Γροιλανδίας και δηλώσεις κορυφαίων αξιωματούχων. Ο Στίβεν Μίλερ απέκλεισε το ενδεχόμενο στρατιωτικής εμπλοκής, ενώ ο αντιπρόεδρος Βανς προέτρεψε τους Γροιλανδούς να ασκήσουν το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης, παρουσιάζοντας τις ΗΠΑ ως τον μοναδικό αξιόπιστο εγγυητή της κυριαρχίας τους.

Βήμα 2: Προσφορά μιας ευνοϊκής συμφωνίας στη Γροιλανδία

Τι θα γινόταν όμως εάν οι κάτοικοι της Γροιλανδίας ψήφιζαν υπέρ της ανεξαρτησίας τους από τη Δανία, φέρνοντας το νησί πιο κοντά στη σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ. Αρχικά, εξετάζεται η φιλοδοξία κύκλων του Τραμπ για πλήρη ενσωμάτωση της Γροιλανδίας ως αμερικανικής πολιτείας. Ωστόσο, αυτό απορρίπτεται κατηγορηματικά τόσο από την κυβέρνηση της Δανίας όσο και από το 85% των Γροιλανδών.

Μια πιο πιθανή εναλλακτική είναι η υπογραφή μιας «Συμφωνίας Ελεύθερης Σύνδεσης» (COFA), όπου οι ΗΠΑ θα παρέχουν προστασία και υπηρεσίες με αντάλλαγμα την απεριόριστη στρατιωτική παρουσία.

Ο Γροιλανδός πολιτικός Κούνο Φένκερ εμφανίζεται ανοιχτός σε διαπραγματεύσεις, θεωρώντας θετικό το ότι οι ΗΠΑ «χρειάζονται» το νησί, σε αντίθεση με τη Δανία που το βλέπει ως οικονομικό βάρος. Στον αντίποδα, ο ακαδημαϊκός Τόμας Κρόσμπι προειδοποιεί έντονα κατά οποιασδήποτε συμφωνίας με τον Τραμπ. Τονίζει το ιστορικό του Αμερικανού προέδρου στην αθέτηση υποσχέσεων και χαρακτηρίζει «απερίσκεπτη» και «τρελή» την ιδέα να παραχωρηθούν εδαφικά δικαιώματα με την ελπίδα μιας δίκαιης συμφωνίας.

Βήμα 3: Συμμετοχή της Ευρώπης

Η Ευρώπη, και ιδίως οι σύμμαχοι της Δανίας στην ΕΕ, θα αντιδρούσαν σε οποιαδήποτε προσπάθεια αποκόλλησης της Γροιλανδίας από την Κοπεγχάγη. Ωστόσο, η αμερικανική κυβέρνηση διαθέτει ένα ατού σε αυτό το μέτωπο: την Ουκρανία.

Καθώς οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις έχουν επιταχυνθεί, το Κίεβο έχει δηλώσει ότι οποιαδήποτε συμφωνία με τον Πούτιν πρέπει να υποστηρίζεται από σοβαρές, μακροπρόθεσμες εγγυήσεις ασφάλειας από τις ΗΠΑ.

Οι Αμερικανοί έχουν υπεκφύγει σε αυτό το μέτωπο και, σε κάθε περίπτωση, το Κίεβο είναι επιφυλακτικό όσον αφορά τις εγγυήσεις ασφάλειας, δεδομένου ότι αυτές που έχει λάβει τόσο από τη Ρωσία όσο και από τη Δύση στο παρελθόν δεν έχουν αποφέρει κανένα αποτέλεσμα.

Ένα πιθανό σενάριο που πρότεινε ένας διπλωμάτης της ΕΕ θα ήταν μια συνολική συμφωνία ασφάλειας-για-ασφάλεια, βάσει της οποίας η Ευρώπη θα λάβει πιο σταθερές διαβεβαιώσεις από την κυβέρνηση Τραμπ για την Ουκρανία σε αντάλλαγμα για έναν διευρυμένο ρόλο των ΗΠΑ στη Γροιλανδία.

Αν και αυτό φαίνεται σαν ένα πικρό χάπι, θα μπορούσε να είναι πιο εύκολο να καταπιωθεί από την εναλλακτική λύση, που είναι να ενοχληθεί ο Τραμπ, ο οποίος μπορεί να ανταποδώσει επιβάλλοντας κυρώσεις, αποσύροντας τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις — ή υποστηρίζοντας τον Πούτιν στις διαπραγματεύσεις με την Ουκρανία.

Βήμα 4: Στρατιωτική εισβολή

Ως τελευταίο βήμα εξετάζεται το σενάριο στρατιωτικής κατάληψης της Γροιλανδίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με στρατιωτικούς αναλυτές και ειδικούς αμυντικών θεμάτων, μια τέτοια επιχείρηση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί με εξαιρετική ευκολία. Υπάρχει ο φόβος εφαρμογής μιας στρατηγικής «τετελεσμένου γεγονότος», παρόμοιας με τις τακτικές της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Από επιχειρησιακή άποψη, οι ισορροπίες είναι συντριπτικά υπέρ των ΗΠΑ. Η Ουάσιγκτον διατηρεί ήδη στρατιωτική παρουσία στο νησί (περίπου 500 άτομα στη βάση Πιτουφίκ και εποχιακές δυνάμεις), ενώ η Γροιλανδία είναι ουσιαστικά ανοχύρωτη. Η Δανία διαθέτει στην περιοχή ελάχιστα και παρωχημένα μέσα (όπως τέσσερα πλοία και περιπολίες με έλκηθρα), χωρίς να υπάρχει τακτικός εδαφικός στρατός. Ειδικοί εκτιμούν ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσαν να θέσουν υπό τον έλεγχό τους την πρωτεύουσα Νουούκ σε λιγότερο από 30 λεπτά.

Ωστόσο, οι γεωπολιτικές συνέπειες θα ήταν καταστροφικές. Νομικά, μια τέτοια εισβολή θα ήταν αβάσιμη, ενώ πολιτικά θα σήμαινε πιθανότατα το τέλος του ΝΑΤΟ. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι ΗΠΑ θα έχαναν την εμπιστοσύνη των συμμάχων τους, καθώς και κρίσιμη πρόσβαση σε βάσεις και πληροφορίες στην Ευρώπη. Αν και το ΝΑΤΟ θεσμικά δεν θα μπορούσε να αντιδράσει λόγω του ρόλου των ΗΠΑ, οι ευρωπαϊκές χώρες ενδέχεται να κινητοποιούνταν μέσω άλλων περιφερειακών συμμαχιών.

Παρά τις ανησυχίες που εκφράζονται, διπλωματικές πηγές του ΝΑΤΟ παραμένουν προς το παρόν ψύχραιμες. Θεωρούν ότι, αν και αναμένονται σκληρές διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών, το σενάριο μιας εχθρικής στρατιωτικής εξαγοράς παραμένει μακρινό.

tovima