Αφθώδης πυρετός σε έξαρση: Συναγερμός για την κτηνοτροφία και αυξημένη προσοχή στα τρόφιμα από την Τουρκία

Η Τουρκία «βράζει» από κρούσματα αφθώδους πυρετού, μιας εξαιρετικά μεταδοτικής ιογενούς νόσου που πλήττει τα παραγωγικά ζώα και προκαλεί έντονη ανησυχία και στην Ελλάδα. Οι αρμόδιες αρχές κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, ζητώντας ιδιαίτερη προσοχή τόσο από τους κτηνοτρόφους όσο και από τους πολίτες που ταξιδεύουν ή επιστρέφουν από τη γειτονική χώρα, καθώς τρόφιμα ζωικής προέλευσης μπορούν να αποτελέσουν «όχημα» μεταφοράς του ιού.

Τι είναι ο αφθώδης πυρετός

Ο αφθώδης πυρετός (Foot-and-Mouth Disease – FMD) είναι ένα από τα πιο επικίνδυνα νοσήματα των παραγωγικών ζώων παγκοσμίως. Προσβάλλει όλα τα δίχηλα ζώα: βοοειδή, αιγοπρόβατα, χοίρους, αλλά και ορισμένα άγρια είδη. Αν και δεν αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία, η οικονομική και παραγωγική του επίπτωση είναι τεράστια.

Η νόσος χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταδοτικότητα και ταχεία εξάπλωση. Όπως επισημαίνεται και στις ενημερωτικές αφίσες των αρμόδιων φορέων, ο ιός μεταδίδεται:

• με άμεση επαφή μεταξύ ζώων,

• με έμμεση επαφή μέσω μολυσμένων οχημάτων, υποδημάτων, ρουχισμού και εξοπλισμού,

• μέσω ζωικών προϊόντων (γάλα, κρέας, τυριά),

• ακόμη και αερογενώς, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο για γειτονικές εκμεταλλεύσεις.
  Άγρια ζώα και τρωκτικά μπορούν επίσης να λειτουργήσουν ως φορείς μεταφοράς του ιού.

Τρόφιμα και ταξιδιώτες στο μικροσκόπιο

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η ανθεκτικότητα του ιού σε ορισμένα τρόφιμα. Σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα, ο ιός μπορεί να επιβιώσει:

• για ημέρες ή και εβδομάδες στο νωπό γάλα,

• για 10–14 ημέρες ή περισσότερο σε συνθήκες ψύξης (4°C),

• για εβδομάδες σε φρέσκα ή μαλακά τυριά με υψηλό pH.

Αδρανοποιείται με παστερίωση υψηλής θερμοκρασίας, ωστόσο παραμένει κίνδυνος όταν μεταφέρονται παράνομα ή ανεξέλεγκτα προϊόντα ζωικής προέλευσης. Γι’ αυτό οι αρχές τονίζουν: κανένα τρόφιμο ζωικής προέλευσης από περιοχές με κρούσματα δεν πρέπει να εισέρχεται στη χώρα.

Κλινική εικόνα και συνέπειες

Τα προσβεβλημένα ζώα εμφανίζουν χαρακτηριστικά συμπτώματα, όπως:

• φυσαλίδες και διαβρώσεις στη στοματική κοιλότητα,

• αλλοιώσεις στη στεφάνη και στη μεσοδακτύλια χώρα της οπλής,

• σοβαρή χωλότητα, πυρετό και πτώση της γαλακτοπαραγωγής.
  Σε νεαρά ζώα, η νόσος μπορεί να προκαλέσει οξεία μυοκαρδίτιδα και αιφνίδιο θάνατο.

Μια επιζωοτία αφθώδους πυρετού δεν σημαίνει μόνο απώλειες στην παραγωγή. Οδηγεί και σε βαριές εμπορικές συνέπειες, καθώς η χώρα χάνει το καθεστώς «ελεύθερη από αφθώδη πυρετό», με αποτέλεσμα την αναστολή εξαγωγών ζώων και προϊόντων τους προς τρίτες χώρες.

Τι πρέπει να γίνει

Οι αφίσες ενημέρωσης είναι σαφείς: σε περίπτωση υποψίας περιστατικού, η ενημέρωση των τοπικών κτηνιατρικών υπηρεσιών πρέπει να είναι άμεση. Παράλληλα, συνιστάται αυστηρή τήρηση μέτρων βιοασφάλειας στις εκμεταλλεύσεις και αυξημένη ευαισθητοποίηση του κοινού.

Ο αφθώδης πυρετός μπορεί να μην απειλεί τον άνθρωπο, απειλεί όμως σοβαρά την κτηνοτροφία και την οικονομία. Σε μια περίοδο αυξημένων μετακινήσεων και τουρισμού, η πρόληψη και η υπευθυνότητα αποτελούν την ισχυρότερη ασπίδα απέναντι σε μια νόσο που δεν γνωρίζει σύνορα.