Μοιάζουν με μαλακούς, σκουρόχρωμους σωλήνες πάνω στην άμμο του βυθού και οι περισσότεροι δεν θα τους έριχναν δεύτερη ματιά. Κι όμως, τα αγγούρια της θάλασσας (ή θαλάσσια αγγούρια) αποτελούν εδώ και αιώνες εκλεκτό έδεσμα σε πολλές χώρες της Ασίας, ενώ τα τελευταία χρόνια έχουν αποκτήσει και σημαντική εμπορική αξία στην Ελλάδα. Παράλληλα, ένα πρόσφατο επιστημονικό εύρημα έφερε αυτά τα παράξενα ζώα στο επίκεντρο της βιοϊατρικής έρευνας, καθώς οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ορισμένοι ιστοί τους μπορούν να παραμείνουν ζωντανοί για χρόνια, ακόμη και όταν αποκοπούν από το σώμα.
Τι είναι τα αγγούρια της θάλασσας;
Τα αγγούρια της θάλασσας είναι θαλάσσια ασπόνδυλα που ανήκουν στην ίδια μεγάλη ομάδα με τους αστερίες και τους αχινούς. Ζουν στον βυθό, όπου τρέφονται με οργανική ύλη που βρίσκεται στην άμμο και τα ιζήματα, λειτουργώντας ουσιαστικά ως φυσικοί «ανακυκλωτές» των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Στις ελληνικές θάλασσες συναντώνται αρκετά είδη, με πιο γνωστά τα Holothuria tubulosa και Holothuria poli. Ζουν σε αμμώδεις βυθούς, λιβάδια ποσειδωνίας και παράκτιες περιοχές του Αιγαίου και του Ιονίου.
Πώς ένα άγνωστο είδος του βυθού έγινε προϊόν εξαγωγής
Αν και στην Ελλάδα τα αγγούρια της θάλασσας δεν αποτελούν μέρος της παραδοσιακής διατροφής, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική στην Ασία. Η μεγάλη ζήτηση από χώρες όπως η Κίνα δημιούργησε μια διεθνή αγορά υψηλής αξίας, με αποτέλεσμα να αναπτυχθεί και στη χώρα μας οργανωμένη αλιεία για εξαγωγικούς σκοπούς.
Η εμπορική αλιεία ολοθουρίων επιτράπηκε στην Ελλάδα το 2018 και έκτοτε εξελίχθηκε σε μια εξειδικευμένη δραστηριότητα για επαγγελματίες αλιείς και δύτες. Μετά τη συλλογή τους, τα ζώα οδηγούνται σε επεξεργασία και αποξήρανση, ώστε να παραχθεί το λεγόμενο trepang, το προϊόν που εξάγεται στις ασιατικές αγορές.
Σύμφωνα με πρόσφατη ελληνική μελέτη, η δραστηριότητα αυτή έχει εξελιχθεί σε σημαντική πηγή εισοδήματος για ορισμένους αλιείς, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου οι φυσικοί πληθυσμοί είναι ακόμη επαρκείς.
Γιατί θεωρούνται λιχουδιά στην Ασία
Σε αντίθεση με όσα θα περίμενε κανείς, τα αγγούρια της θάλασσας δεν καταναλώνονται για την έντονη γεύση τους. Η αξία τους συνδέεται κυρίως με την ιδιαίτερη υφή τους, η οποία θυμίζει ζελατίνη, κολλαγόνο ή μαλακό τένοντα.
Στην κινεζική κουζίνα χρησιμοποιούνται εδώ και αιώνες σε σούπες, βραστά και εορταστικά γεύματα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι καλύτερες ποιότητες πωλούνται σε ιδιαίτερα υψηλές τιμές. Η διαδικασία προετοιμασίας είναι χρονοβόρα, καθώς τα αποξηραμένα αγγούρια της θάλασσας χρειάζονται πολύωρη ή και πολυήμερη επανυδάτωση πριν μαγειρευτούν.
Το πείραμα που έκανε τους επιστήμονες να μιλούν για «αθανασία ιστών»
Το ενδιαφέρον γύρω από τα αγγούρια της θάλασσας δεν περιορίζεται πλέον μόνο στη γαστρονομία. Πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances έδειξε ότι αποκομμένοι ιστοί ενός είδους αγγουριού της θάλασσας παρέμειναν ζωντανοί για περισσότερα από τρία χρόνια.
Οι ιστοί συνέχισαν να επουλώνουν τραύματα, να εμφανίζουν κυτταρική δραστηριότητα και να διατηρούν βασικές βιολογικές λειτουργίες, παρά το γεγονός ότι είχαν αποκοπεί από το σώμα του ζώου. Το εύρημα χαρακτηρίστηκε από τους ίδιους τους ερευνητές ως μια μορφή «φυσικής αθανασίας ιστών» και θεωρείται μοναδικό για πολυκύτταρο οργανισμό.
Μπορούν να βοηθήσουν τη μελλοντική ιατρική;
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η εξαιρετική ικανότητα αναγέννησης που διαθέτουν τα αγγούρια της θάλασσας ίσως βοηθήσει στην κατανόηση μηχανισμών που σχετίζονται με την επούλωση τραυμάτων, την αναγέννηση ιστών και τη γήρανση.
Είναι ακόμη πολύ νωρίς για πρακτικές εφαρμογές, όμως το γεγονός ότι ένα ζώο που ζει και στις ελληνικές θάλασσες βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο τόσο της διεθνούς αγοράς τροφίμων όσο και της βιοϊατρικής έρευνας δείχνει πόσα λίγα γνωρίζουμε ακόμη για τους οργανισμούς που ζουν κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Ειδήσεις Σήμερα:
Ακολουθήστε το LimnosReport.gr - στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Λήμνο το Βόρειο Αιγαίο, όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο.
