Γιάννης Γκαλιούρης: Τελικά δεν είναι «τρελή» !!!

Τελικά η αμυγδαλιά δεν είναι τρελή , όπως λέει ο λαός μας, γιατί ανθίζει μέσα στη βαρυχειμωνιά , αλλά στην ουσία της είναι λογικότατη. . Η αμυγδαλιά ανθίζει νωρίς, επειδή σε σχέση με τα άλλα φυτά έχει «ατελή» άνθη. Αυτό δημιουργεί προβλήματα με την απαραίτητη παρουσία των εντόμων που θα μεταφέρουν τη γύρη από το αρσενικό λουλούδι στο ωάριο του θηλυκού λουλουδιού, για να γίνει η γονιμοποίηση.

Αν, λοιπόν, η αμυγδαλιά άνθιζε αργότερα, μαζί με τα άλλα φυτά, υπήρχε ο κίνδυνος τα έντομα που τη γονιμοποιούν να προτιμούσαν τα άλλα λουλούδια. Έτσι, ανθίζοντας νωρίς και μόνη της διασφαλίζει την παρέμβαση των εντόμων που είναι αναγκασμένα, θέλοντας και μη να την προτιμήσουν.

Φυσικά ο σοφός λαός μας μέσω της μυθολογίας φρόντισε ώστε αυτό το καταπληκτικό δέντρο να μείνει στο πέρασμα των χρόνων ως αιώνιο σύμβολο ελπίδας και αισιοδοξίας. Μια φορά και έναν καιρό λοιπόν, ήταν κάποτε στη Θράκη, μια πανέμορφη πριγκίπισσα, η Φυλλίς, η οποία ερωτεύτηκε το γιο του Θησέα, τον Δημοφώντα. Οι δύο νέοι γνωρίστηκαν όταν το καράβι του νεαρού Αθηναίου Δημοφώντα επέστρεφε από την Τροία.

Παντρεύτηκαν αλλά μετά από λίγο καιρό ο νεαρός Αθηναίος νοστάλγησε την πατρίδα του και η ερωτευμένη πριγκίπισσα μην αντέχοντας να τον βλέπει στεναχωρημένο, τον άφησε να γυρίσει πίσω και αν την αγαπούσε πραγματικά θα ξαναγύριζε και τότε θα ήταν πραγματικά και ειλικρινά δικός της.

Έτσι κι έγινε, και η ερωτευμένη Φυλλίς έμεινε μόνη να περιμένει τον εκλεκτό της για χρόνια ώσπου μαράζωσε και πέθανε από τη θλίψη της. Όμως οι θεοί που ήξεραν την ιστορία της την μεταμόρφωσαν σε δέντρο για να μπορεί να περιμένει για περισσότερα χρόνια τον αγαπημένο της. Έτσι η ερωτευμένη γυναίκα δεν πέθανε αλλά έγινε το δέντρο, που έμελλε να γίνει σύμβολο της ελπίδας : η Αμυγδαλιά. Έλεγαν λοιπόν ότι μετά από χρόνια και όταν ο Δημοφώντας επέστρεψε στη Θράκη βρήκε την αγαπημένη του και πιστή γυναίκα, όχι περιστοιχισμένη από μνηστήρες αλλά ένα ξερό δέντρο δίχως φύλλα στη μέση του παγωμένου τοπίου. Απελπισμένος και γεμάτος τύψεις αγκάλιασε τον κορμό της και τότε εκείνη πλημμύρισε ανθούς στη μέση του χειμώνα νικώντας το θάνατο.

Οι συμβολισμοί και οι μύθοι που περιζώνουν την αμυγδαλιά επεκτείνονται σε όλους τους πολιτισμούς και τις παραδόσεις των λαών. Σε περίοπτη θέση βρίσκεται στην Κινέζικη παράδοση, στην εβραϊκή μυθολογία , στις φρυγικές παραδόσεις, στην ιρανική παράδοση αλλά και στις θρησκείες όπως στο χριστιανικό συμβολισμό υποδηλώνει τη θεία εύνοια και επιδοκιμασία. Σε μερικά κείμενα, όπως ο εκκλησιαστής, συναντάμε τα λευκά άνθη της, να συμβολίζουν τα ασημένια μαλλιά της γεροντικής ηλικίας.

Αυτή η λογικότατη «τρελή» έχει αποτελέσει πηγή έμπνευσης και κατέχει την κυρίαρχη θέση στα έργα των καλλιτεχνών , ιδιαίτερα των ποιητών και των ζωγράφων. Είναι πασίγνωστο το νεο-κλασσικό σήμερα, δημώδες σχεδόν για τους μεγαλύτερους σε ηλικία, τραγούδι της “ανθισμένης αμυγδαλιάς” που γράφτηκε από τον Γεώργιο Δροσίνη και δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο σατυρικό «Ραμπαγάς» το 1882. Μοναδικό επίσης έργο στην ιστορία της τέχνης είναι η «ανθισμένη αμυγδαλιά» του Vincent van Gogh. Ο μεγάλος ζωγράφος δημιουργεί αυτό το έργο που διαφοροποιείται κι από την ίδια την τεχνοτροπία του. Το έργο του χαρακτηρίζεται από την επιρροή του φωτός της Νότιας Γαλλίας και τις επιδράσεις από ιαπωνικά σχέδια. Τα άνθη ,ο γαλάζιος ουρανός, η λάμψη, υπερβαίνουν την βιωματική εμπειρία πού πέρασε σε πολλά έργα του και αποπνέουν χαρά και αισιοδοξία.

Η Λήμνος μας με τις δικές της ξεχωριστές παραδοσιακές ποικιλίες , Καρυδάτα Λήμνου και Αφράτα Σφαιρικά Λήμνου, ήταν ένα νησί που το πλήθος των αμυγδαλιών σε σχέση με την έκτασή της το κατέτασσε ανάμεσα στα λίγα αμυγδαλοπαραγωγά νησιά της χώρας. Από την Μύρινα με την ομώνυμη περιοχή της , στον Άγιο Δημήτρη , στον Κάσπακα , στα Καμίνια και σε όλο το νησί οι αμυγδαλιές με την παρουσία τους έδιναν το ρυθμό της ίδιας της ζωής. Από το 1950 ,δυστυχώς, εμφανίστηκε το φαινόμενο της εγκατάλειψης , λόγω εξωτερικών κινήτρων και εσωτερικών αλλαγών.

Την μετανάστευση των αγροτικών πληθυσμών στα αστικά κέντρα ήρθε να συμπληρώσει, τα τελευταία χρόνια , η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης , εντείνοντας έτσι τις μεταβολές στις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες των κατοίκων. Έτσι οι αμυγδαλιές έμειναν μόνες και απεριποίητες στερώντας από την τοπική και όχι μόνο αγορά , τα περίφημα , γευστικά και γεμάτα θρεπτικά συστατικά καρυδάτα και αφράτα σφαιρικά αμύγδαλα Λήμνου.

Σε πείσμα των καιρών όμως συνεχίζουν να ανθίζουν και όχι απλά να συμβολίζουν την ελπίδα αλλά να την προκαλούν και να την ενισχύουν με την πεποίθηση ότι ήρθε η ώρα για την αποκατάστασή τους ώστε να αποτελέσουν με τις άλλες καλλιέργειες των δέντρων (ελιές ,ροδιές , συκιές) την ατμομηχανή που θα βάλει σε τροχιά προόδου την νέα αγροτική πολιτική ανάπτυξης στο νησί μας.

« …Αδελφή, μίλησέ μου για το Θεό κι η Αμυγδαλιά άνθισε…» Νίκος Καζαντζάκης
(πληροφοριακό υλικό από το Ίντερνετ)