Ένας γιγάντιος απολιθωμένος κορμός που πλησιάζει πλέον σε μήκος τα εννέα μέτρα αποκαλύπτεται σε όλο του το μεγαλείο έξω από τον οικισμό Βάρος της Λήμνου. Και υποδεικνύει μια σημαντική απολιθωματοφόρα θέση που ανήκει στο Απολιθωμένο Δάσος της Λήμνου, ένα φυσικό μνημείο που δημιουργήθηκε πριν από 23 εκατομμύρια χρόνια, όταν μεγάλες ηφαιστειακές εκρήξεις σάρωσαν τα πυκνά δάση της Αιγηίδας χέρσου.
«Εκείνη την εποχή υπήρχε μια γενικευμένη ηφαιστειακή δραστηριότητα στην ευρύτερη περιοχή του σημερινού βορειοανατολικού Αιγαίου και τη Μικρά Ασία εξαιτίας της οποίας δημιουργήθηκαν τόσο το Απολιθωμένο Δάσος στη Λήμνο όσο και το Απολιθωμένο Δάσος της Λέσβου. Ενώ, είναι γνωστό ότι στο θαλάσσιο χώρο μεταξύ των δύο νησιών, έχουν βρεθεί ιστάμενοι και κατακείμενοι απολιθωμένοι κορμοί δένδρων», λέει στο ΑΠΕ ΜΠΕ ο διευθυντής του Μουσείου Φυσικής ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους καθηγητής Νίκος Ζούρος.
Η ηφαιστειακή δράση συνδέεται με την κυκλοφορία θερμών διαλυμάτων πλούσιων σε διοξείδιο του πυριτίου. Τα τελευταία εισέδυσαν και διαπότισαν τα ηφαιστειακά πετρώματα, στα οποία ήδη βρίσκονταν οι κορμοί των δένδρων και έτσι άρχισε η διαδικασία της απολίθωσης, δηλαδή η αντικατάσταση μόριο προς μόριο, της οργανικής φυτικής ύλης από το πυρίτιο. Η μεγαλύτερη εμφάνιση των φυτικών λειψάνων και κορμών της Λήμνου παρατηρείται μέσα στους πυροκλαστικούς σχηματισμούς της ενότητας Μούδρου, Ρωμανού, Βάρους, Κότσινα και Πορτιανού.
«Τα δένδρα και τα μικρότερα φυτά σκεπάστηκαν από παχιά στρώματα ηφαιστειακής στάχτης και μεγάλες λασποροές και στη συνέχεια, απολιθώθηκαν δημιουργώντας μοναδικά σε παγκόσμιο επίπεδο μνημεία της φύσης. Πρόκειται για αρχεία της βιοποικιλότητας του παρελθόντος και περιλαμβάνουν τεκμήρια για τη ζωή και την εξέλιξη της την περίοδο του Μειοκαίνου», εξηγεί ο κ. Ζούρος.
Κατά την απολίθωση, η οποία στην περίπτωση του Απολιθωμένου Δάσους της Λήμνου είναι τέλεια, διατηρούνται σε άριστη κατάσταση τα εξωτερικά μορφολογικά γνωρίσματα των κορμών των δέντρων, π.χ. οι αυξητικοί δακτύλιοι, αποτυπώματα φλοιού κ.λ.π. καθώς επίσης και η εσωτερική δομή του απολιθωμένου ξύλου, από τη μικροσκοπική μελέτη της οποίας προσδιορίζεται το γένος ή το είδος του απολιθωμένου δένδρου.
Το Απολιθωμένο Δάσος της Λήμνου, έχει χαρακτηριστεί Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης από το 2013. Η επιστημονική ευθύνη για την προστασία και ανάδειξη του έχει ανατεθεί στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους, το οποίο είναι εποπτευόμενος φορέας του υπουργείου Πολιτισμού και διαθέτει μακρόχρονη εμπειρία και εξειδίκευση στη μελέτη, προστασία, συντήρηση, ανάδειξη, και διαχείριση απολιθωμένων δασών και γενικότερα γεωλογικών μνημείων της γεωλογικής κληρονομιά
Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης 2026, ολοκλήρωσε πρόσφατα σωστική επέμβαση για την προστασία και ανάδειξη του γιγάντιου απολιθωμένου κορμού που βρίσκεται στην απολιθωματοφόρα θέση Βάρους, έξω από τον οικισμό του Βάρους.
Ειδικότερα κλιμάκιο στελεχών του Μουσείου με την καθοδήγηση του Νίκου Ζούρου πραγματοποίησε εργασίες συντήρησης και ανάδειξης του απολιθωμένου κορμού. Με την ολοκλήρωση των εργασιών που πραγματοποιήθηκαν πρόσφατα, το απολίθωμα αναδεικνύει τη δομή του και την αισθητική του αξία, ενώ αποκαλύπτει σημαντικές πληροφορίες για τα δάση της Αιγηίδας την περίοδο του Μειοκαίνου.
«Ο κορμός διατηρεί άριστα τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του ξύλου ενώ έχουν διατηρηθεί σε άριστη κατάσταση οι απολήξεις των κλαδιών του. Πρόκειται για εντυπωσιακό εύρημα απολιθωμένου κορμού δένδρου για το οποίο αποκτούμε συνολική εικόνα των διαστάσεων του και αποτελεί αδιάψευστο μάρτυρα της αξίας του Απολιθωμένου Δάσους της Λήμνου», λέει ο κ. Ζούρος
Οι ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν για την προστασία και ανάδειξη της Απολιθωματοφόρας Θέσης Βάρους περιλαμβάνουν:
1. Αποψίλωση της βλάστησης και καθαρισμό του απολιθωμένου κορμού από τις ρίζες των φυτών που προκαλούν την αποσάθρωση του.
2. Καθαρισμό της επιφάνειας του κορμού από αργιλικά υλικά και απομάκρυνση του εδαφικού ορίζοντα και των φερτών υλικών εκατέρωθεν του κορμού.
3. Συντήρηση του απολιθωμένου κορμού, στερέωση και συγκόλληση θραυσμάτων που αποκολλήθηκαν από το σώμα του.
4. Ευπρεπισμό της απολιθωματοφόρας θέσης.
5. Σήμανση της θέσης με QR code, που προσφέρει στον επισκέπτη πληροφορίες για την Απολιθωματοφόρα Θέση Βάρους μέσω της πλατφόρμας: www.lemnosgeomonuments.gr.
Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους έχει προχωρήσει σε συνεργασία με το Τμημα Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου στην υλοποίηση του έργου «Δημιουργία-λειτουργία ψηφιακών εφαρμογών προβολής των γεω-μνημείων της Λήμνου», με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ – ΠΕΠ Βορείου Αιγαίου στο πλαίσιο του οποίου αναγνωρίσθηκαν, καταγράφηκαν, χαρτογραφήθηκαν με χρήση drone, τεκμηριώθηκαν και ερμηνεύθηκαν 50 θέσεις Γεωμνημείων της Λήμνου! Τοποθετήθηκε σήμανση με ξύλινους στύλους και QR Code. Δημιουργήθηκαν επίσης τρισδιάστατα μοντέλα των γεωτόπων. Αναπτύχθηκαν μία σειρά από εφαρμογές, οι οποίες πέρα από τον κύριο χαρακτήρα τους που ήταν η διάσωση, η τεκμηρίωση και ψηφιοποίηση πολιτιστικού υλικού αναφορικά με τα γεωλογικά μνημεία της Λήμνου, δίνουν τη δυνατότητα στον χρήστη να ανακαλύψει γεωλογικά τεκμήρια, να συνεισφέρει με τις δικές του εμπειρίες και γνώσεις και γενικά να διαδράσει με τις εφαρμογές.
Ειδικότερα, αναδείχθηκαν:
- Απολιθωματοφόρες θέσεις του Απολιθωμένου Δάσους της Λήμνου, το οποίο έχει χαρακτηριστεί Διατηρητέο Μνημείο, η επιστημονική ευθύνη του οποίου έχει ανατεθεί στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου (ΦΕΚ 473 / 24-12-2013).
- Ηφαιστειακοί γεώτοποι που δημιουργήθηκαν από τη δράση των ηφαιστείων πριν από 25 – 20 εκατ. χρόνια και συνδέονται με τα απολιθωμένα δένδρα.
- Εντυπωσιακοί γεώτοποι και γεωμορφές των ιζηματογενών σχηματισμών που κυριαρχούν στο ανατολικό τμήμα της Λήμνου (Αμμοθίνες, Φαρακλό, Τριγιές, Καβείριο).
- Τεκτονικές δομές που δημιουργεί η έντονη σεισμική δραστηριότητα στο ΒΑ Αιγαίο.
- Παράκτιες γεωμορφές διάβρωσης και απόθεσης.
«Το αποτέλεσμα συμβάλλει στη βελτίωση της τουριστικής εμπειρίας και την αύξηση της επισκεψιμότητας στη Λήμνο, την ανάπτυξη του πολιτιστικού τουρισμού, την ενίσχυση της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης και την επέκταση της τουριστικής περιόδου. Η ψηφιακή ανάδειξη και σήμανση των γεωτόπων της Λήμνου είχε ως στόχο να αποτελέσει ένα στρατηγικό εργαλείο εξειδικευμένης προώθησης και προβολής ποιοτικού τουρισμού αλλά και έναν “αναπτυξιακό επιταχυντή” του Τουρισμού και του Πολιτισμού της Λήμνου και του Βορείου Αιγαίου», καταλήγει ο κ. Ζούρος.
Το σύνολο των ψηφιακών εφαρμογών που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο του έργου είναι διαθέσιμες στο κοινό μέσω της πλατφόρμας: www.lemnosgeomonuments.gr.
Πηγή: ΑΠΕ ΜΠΕ
Ειδήσεις Σήμερα:
Ακολουθήστε το LimnosReport.gr - στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Λήμνο το Βόρειο Αιγαίο, όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο.
