Με λόγο ουσίας η Δήμητρα Μουτζούρη για τη Σαπφώ και τη διαχρονική της δύναμη.(Βίντεο)

Με ουσιαστικό περιεχόμενο, έντονο συμβολισμό και συγκινησιακή φόρτιση ολοκληρώθηκαν στην Αθήνα οι παρουσιάσεις του βιβλίου της Μαρία Βρανά – Παπαλά «Σαπφώ: Λόγος και Ποίηση», που διοργανώθηκαν από την Ομοσπονδία Λεσβιακών Συλλόγων Αθήνας σε συνεργασία με τις Εκδόσεις REPRO και λεσβιακούς συλλόγους της Αττικής, με τη στήριξη της Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου.

Ωστόσο, το στίγμα των εκδηλώσεων έδωσε η ομιλία της Δήμητρα Μουτζούρη, η οποία, εκπροσωπώντας τον Περιφερειάρχη Κωνσταντίνο Μουτζούρη, ανέπτυξε μια βαθιά και ουσιαστική προσέγγιση για τη μορφή της Σαπφώ, πέρα από στερεότυπα και απλουστευτικές αναγνώσεις.

«Αδικούμε τη Σαπφώ όταν της κολλάμε ετικέτες»

Σε μια ομιλία με έντονο προσωπικό τόνο, η κ. Μουτζούρη υπογράμμισε πως η μεγάλη ποιήτρια δεν μπορεί να περιορίζεται σε σύγχρονες κατηγοριοποιήσεις:

«Δεν είναι εύκολο και νομίζω ότι την αδικούμε εάν της κολλήσουμε κάποιες ετικέτες… ότι ήταν φεμινίστρια της εποχής ή ότι ήταν μια γνωστή ομοφυλόφιλη. Αυτά πραγματικά νομίζω ότι αδικούν τη Σαπφώ».

Όπως τόνισε, η Σαπφώ υπήρξε «προϊόν της Λεσβιακής άνοιξης», του χρυσού αιώνα της Λέσβου, μιας περιόδου ακμής όπου – όπως σημείωσε – οι γυναίκες απολάμβαναν ισότιμη θέση στην κοινωνία, κάτι που «δεν συνέβαινε παρά στη Λέσβο και στη Μινωική Κρήτη».

Με έμφαση στην ιστορική συγκυρία, ανέφερε χαρακτηριστικά:

«Νομίζω ότι είναι προϊόν της Λεσβιακής άνοιξης η Σαπφώ. Δεν θα είχε μεγαλουργήσει οπουδήποτε αλλού».

Από τη Λέσβο… στη «μεγάλη Ελλάδα»

Η Δήμητρα Μουτζούρη στάθηκε ιδιαίτερα στο πώς, σε μια εποχή χωρίς μέσα επικοινωνίας, η φήμη της Σαπφούς ξεπέρασε τα γεωγραφικά όρια:

«Φανταστείτε για εκείνη την εποχή… πώς κατάφερε η Σαπφώ να γίνει διάσημη όχι μόνο σε όλη την Ελλάδα αλλά σε όλη τη Μεγάλη Ελλάδα».

Υπενθύμισε μάλιστα ότι για εκείνη μιλούσαν οι σοφοί της αρχαιότητας – από τον Πλάτωνα έως τον Στράβωνα – ενώ την αποκάλεσε «θηλυκό Όμηρο» και «ιερό τέρας», επαναλαμβάνοντας:

«Δεν έχουμε κάνει το ένα χιλιοστό από αυτά που οφείλουμε σε αυτό το ‘ιερό τέρας’».

Η διαχρονικότητα πέρα από λογοκρισίες

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη διαχρονική αντοχή του έργου της Σαπφούς, σημειώνοντας ότι τα ποιήματά της διδάσκονταν ακόμη και στην Πατριαρχική Σχολή, ενώ η ιολική διάλεκτος – άρρηκτα δεμένη με τη Λέσβο – αποτελεί ζωντανό κομμάτι της ταυτότητας του νησιού.

Με εμφανή συγκίνηση δήλωσε:

«Είμαστε ευγνώμονες στη Σαπφώ… γιατί έκανε γνωστή τη Λέσβο στα πέρατα του κόσμου».

Κλείνοντας, εξέφρασε την ευγνωμοσύνη της προς τη συγγραφέα για το «εξαιρετικό βιβλίο», τονίζοντας πως τέτοιες πρωτοβουλίες βοηθούν ώστε «ο κόσμος να μαθαίνει και να θυμάται».

Η «ψυχή» του Φεστιβάλ Σαπφώ

Η παρουσία της Δήμητρας Μουτζούρη δεν είχε μόνο θεσμικό χαρακτήρα. Ως εμπνεύστρια και ψυχή του “Φεστιβάλ Σαπφώ”, που διοργανώνεται  φέτος για τρίτη  συνεχή χρονιά από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, έχει συμβάλει καθοριστικά στη μετατροπή της σαπφικής κληρονομιάς σε ζωντανό πολιτιστικό θεσμό.

Οι παρουσιάσεις στην Αθήνα αποτέλεσαν ουσιαστική προέκταση αυτής της προσπάθειας: να φύγει η Σαπφώ από τη σφαίρα της θεωρητικής αναφοράς και να επιστρέψει ως ζωντανή πολιτιστική δύναμη, ως σύμβολο δημιουργίας, ελευθερίας και ιστορικής συνέχειας.

Και όπως φάνηκε από το θερμό χειροκρότημα του κοινού, το μήνυμα πέρασε ξεκάθαρα: η Σαπφώ δεν ανήκει στο παρελθόν — ανήκει στο παρόν και στο μέλλον της Λέσβου και του πολιτισμού μας.