Οι γονείς που εγκαταστάθηκαν σε μία χώρα με διαφορετική γλώσσα από τη μητρική τους, συχνά έρχονται αντιμέτωποι με κάποιους προβληματισμούς. Αναρωτιούνται αν πρέπει να μιλούν στο παιδί τους και στις δύο γλώσσες ταυτόχρονα από τη γέννησή του, αν πρέπει να περιμένουν μέχρι την σχολική ηλικία ή ακόμη και αν δεν πρέπει να του μάθουν καθόλου την μητρική τους γλώσσα.
Τα προηγούμενα χρόνια, επικρατούσε η αντίληψη, πως η ταυτόχρονη έκθεση ενός παιδιού σε δύο γλώσσες έχει αρνητική επίδραση στη γλωσσική του ανάπτυξη και προκαλεί δυσκολία ή καθυστερήση. Για τον λόγο αυτό, δεν ήταν λίγες οι οικογένειες που απέφυγαν να μάθουν τη μητρική τους γλώσσα στα παιδιά τους, στερώντας τους έτσι, μεταξύ άλλων, την δυνατότητα να γνωρίσουν καλύτερα τον πολιτισμό του λαού τους, που μεταλαμπαδεύεται κυρίως μέσα από τη γλώσσα.
Πρόσφατες έρευνες στα επιστημονικά πεδία της εκπαίδευσης, της ψυχολογίας, της λογοθεραπείας και της νευρολογίας, φαίνεται να διαψεύδουν αυτή την πεποίθηση. Υποστηρίζουν πως η διγλωσσία όχι μόνο δεν εμποδίζει την ανάπτυξη του παιδιού, αλλά παρέχει ένα επιπλέον πλεονέκτημα στο παιδί και συμβάλλει θετικά στη γνωστική και νευρολογική του εξέλιξη. Το γνωστικό αυτό «πλεονέκτημα» αποδόθηκε στην επαφή των δίγλωσσων παιδιών με δύο γλώσσες και πολιτισμούς, η οποία θεωρήθηκε ότι μπορεί να συμβάλει τόσο στην γνωστική ανάπτυξη, όσο και στην ανάπτυξη της γνωστικής ευελιξίας.
ΟΦΕΛΗ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ
Οι γλώσσες που μιλά ένας δίγλωσσος ομιλητής θεωρούνται ότι παραμένουν ταυτόχρονα ενεργοποιημένες ακόμα και όταν χρησιμοποιείται μόνο η μία από αυτές. Η παράλληλη αυτή ενεργοποίηση των δύο γλωσσικών συστημάτων θεωρείται ότι θέτει σημαντικές απαιτήσεις στους δίγλωσσους ομιλητές κατά την παραγωγή και την κατανόηση του λόγου στην καθημερινή τους ζωή. Οι απαιτήσεις αυτές αφορούν κυρίως στον έλεγχο της προσοχής τους και, συγκεκριμένα, στην εστίαση της προσοχής στην επιθυμητή γλώσσα και την αναστολή παρεμβολών από την άλλη γλώσσα. Επίσης, συχνά, στο πλαίσιο της καθημερινότητάς τους, οι δίγλωσσοι καλούνται να εναλλάσσουν τα δύο αυτά γλωσσικά συστήματα, ανταποκρινόμενοι στις εκάστοτε περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Για παράδειγμα, ένα δίγλωσσο παιδί συζητά με τους γονείς του, χρησιμοποιώντας με κάθε γονιό τη γλώσσα που γι’ αυτόν είναι η μητρική του.
Αν μάθετε στα παιδιά σας μία επιπλέον γλώσσα, από τη γέννηση ή από πολύ μικρή ηλικία, είναι σαν να τους προσφέρετε ένα δώρο. Η εκμάθηση μιας δεύτερης γλώσσας, σε αυτή την ηλικία, γίνεται πολύ πιο εύκολα και αυθόρμητα, σε σχέση με την εκμάθηση της μετά την ηλικία των 10 – 12 ετών. Σύμφωνα με τις έρευνες, αυτό συμβαίνει γιατί μέχρι εκείνη την ηλικία, ο ανθρώπινος εγκέφαλος χειρίζεται διαφορετικά τη γλώσσα, καθώς οι νευρωνικές συνάψεις (η δημιουργία των οποίων είναι υπεύθυνη για τη μεταφορά πληροφοριών στον εγκέφαλο), δημιουργούνται με πολύ γοργούς ρυθμούς σε μικρή ηλικία, ενώ αντίθετα μετά την ηλικία των 10-12 ετών, η διαδικασία αυτή αρχίζει να επιβραδύνεται. Επίσης, η γλώσσα μαθαίνεται πιο ουσιαστικά μέσα σε φυσικό πλαίσιο επικοινωνίας, απ’ ότι μόνο με τη μορφή κλασικής διδασκαλίας.
Οι δίγλωσσοι περιγράφονται ως εξαιρετικά ικανοί ομιλητές και ακροατές, οι οποίοι έχουν αναπτύξει τέτοιες επικοινωνιακές δεξιότητες, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιούν την μία γλώσσα, ή την άλλη, ή και τις δύο μαζί με την μορφή μικτής ομιλίας. Μπορούν ευκολότερα να μαθαίνουν άλλες γλώσσες και να εκτελούν πολλά καθήκοντα συγχρόνως.
ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΓΛΩΣΣΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ
Φυσικά το κάθε δίγλωσσο παιδί είναι ξεχωριστό και οι παράγοντες που επηρεάζουν την αναπτυξιακή του πορεία είναι πολλοί ( η γενικότερη γνωστική ανάπτυξη του, το κοινωνικό του περιβάλλον, οι προσλαμβάνουσες που έχει και η επικοινωνία του με συνομήλικους και ενήλικες). Κάποιοι από αυτούς τους παράγοντες, μπορεί να αποδειχθούν πιο περίπλοκοι στην δίγλωσση ανάπτυξη, σε σύγκριση με την μονόγλωσση ανάπτυξη. Αυτό είναι λογικό, αφού η παρουσία περισσότερων γλωσσικών συστημάτων δημιουργεί πιο απαιτητικούς τρόπους λειτουργίας και χρήσης τους για τον ομιλητή.
ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΔΙΓΛΩΣΣΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ
Μερικές φορές, τα δίγλωσσα παιδιά μπορεί να αντιμετωπίσουν κάποιες προσωρινές δυσκολίες κατά την κατάκτηση της δεύτερης γλώσσας.
Για παράδειγμα, κάποιες φορές, παρατηρούνται φωνολογικά λάθη (κάποια φωνήματα μπορεί να μην υπάρχουν σε κάποιες γλώσσες) ή λάθη σε γραμματικούς και συντακτικούς κανόνες (υπάρχουν διαφορετικοί κανόνες σε κάθε γλώσσα).
Σε μερικές περιπτώσεις, αν παρουσιαστεί η δεύτερη γλώσσα σε πολύ μικρή ηλικία (1-2 ετών), μπορεί να μη μιλούν τόσο όσο πριν για ένα διάστημα. Αυτή η «σιωπηλή περίοδος» μπορεί να διαρκέσει μερικούς μήνες. Όμως και πάλι είναι συνηθισμένο φαινόμενο στην ανάπτυξη της διγλωσσίας και θα εξαληφθεί μόνο του.
Υπάρχει η πιθανότητα, όταν το παιδί μαθαίνει από το περιβάλλον του δύο γλώσσες, να φαίνεται πως έχει περιορισμένο λεξιλόγιο στην κάθε γλώσσα μεμονομένα, σε σύγκριση με το λεξιλόγιο άλλων παιδιών, της ίδιας χρονολογικής ηλικίας, που μιλούν μόνο μία. Ωστόσο, αν υπολογίσουμε συνολικά τις λέξεις που γνωρίζει και στις δύο γλώσσες, θα δούμε πως είναι μάλλον περισσότερες από αυτές που γνωρίζουν τα μονόγλωσσα παιδιά αντίστοιχης ηλικίας.
Τα παιδιά που μαθαίνουν να μιλούν ταυτόχρονα δύο γλώσσες, χρησιμοποιούν μεμονομένες λέξεις και των δύο γλωσσών. Αυτό δε θα πρέπει να δημιουργεί ανησυχία, καθώς είναι κάτι απολύτως φυσιολογικό που βλέπουν να κάνουν και οι γονείς τους. Όσο τα δίγλωσσα παιδιά θα μεγαλώνουν, θα αναπτύσσουν και την ικανότητα να διαχωρίζουν τις καταστάσεις και να γνωρίζουν πότε και πού να μιλούν τη μια ή την άλλη γλώσσα.
Η δίγλωσση ανάπτυξη δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να θεωρείται ως το άθροισμα δύο διαφορετικών μερών, του ενός γλωσσικού κώδικα και του άλλου, αλλά ως μια σύνθετη ικανότητα σε μια γλώσσα αλλά και σε μια δεύτερη. Επιπλέον, η δίγλωσση ανάπτυξη μπορεί να θεωρηθεί ως ένα σύστημα που συνδυάζει στοιχεία και από τις δύο γλώσσες και δίνει στον ομιλητή την δυνατότητα να χρησιμοποιεί στρατηγικές ομιλίας οι οποίες συνήθως δεν είναι διαθέσιμες σε έναν μονόγλωσσο ομιλητή.
ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ
Οι γονείς και οι δάσκαλοι πρέπει να υποστηρίζουν ένα παιδί που μαθαίνει ταυτόχρονα δυο γλώσσες,
- χρησιμοποιώντας χειρονομίες και εκφράσεις μαζί με το γλωσσικό μήνυμα που στέλνουν,
- επαναλαμβάνοντας πολλές φορές καινούργιες λέξεις και φράσεις,
- τοποθετώντας πάντα μια λέξη μέσα σε πρόταση μετά την επανάληψη,
- αποφεύγοντας παιχνίδια χωρίς αλληλεπίδραση και διάλογο.
Οι γονείς δεν θα πρέπει να φοβούνται να μιλήσουν σε δημόσιους χώρους τη μητρική τους γλώσσα, και αν σε κάποιους ανθρώπους αυτό δεν αρέσει, είναι δικό τους θέμα προς διαχείριση. Πρέπει να μιλούν πολύ στο παιδί τους τη γλώσσα που συνήθως ακούει λιγότερο στο περιβάλλον του, όσο μικρό κι αν είναι.
Έχει μεγάλη σημασία ο κάθε γονέας που μεγαλώνει ένα δίγλωσσο παιδί, να επικοινωνεί μαζί του στην δική του μητρική γλώσσα, δηλαδή στην γλώσσα την οποία ο ίδιος χειρίζεται άριστα. Το να μιλά «σπαστά» ελληνικά μια μητέρα από την Ρωσία στο παιδί της, του προκαλεί σύγχυση και γλωσσική ανεπάρκεια, ιδιαίτερα αν ένα παιδάκι αντιμετωπίζει ταυτόχρονα και κάποια διαταραχή λόγου.
Πρέπει, ο κάθε γονέας να μιλά στο παιδί στην μητρική του γλώσσα, ενώ μεταξύ τους οι δύο γονείς πρέπει να επικοινωνούν σταθερά σε μία από τις δύο γλώσσες.
Πρέπει να είναι σίγουροι πως το παιδί γνωρίζει τα ονόματα και των δύο γλωσσών που χρησιμοποιεί και πως ξέρει ποιο αντιστοιχεί σε καθεμιά.
Πρέπει να είναι σταθερή η γλώσσα που χρησιμοποιεί σε κάθε περιβάλλον και με κάθε πρόπωπο.
Παράλληλα, πρέπει να επισκέπτονται με το παιδί, μέρη με άλλους ανθρώπους που μιλούν πολύ καλά τη δεύτερη γλώσσα, όπως θέατρο, παιδότοπο, εξωσχολικές δραστηριότητες, κ.ά Τέλος, είναι σημαντικό να προτρέπουν το παιδί τους να κάνει παρέα με παιδιά που μιλούν πολύ καλά τη συγκεκριμένη γλώσσα.
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΓΛΩΣΣΑ ΠΑΙΔΙΑ
Τα τελευταία χρόνια έχουν αναθεωρηθεί πολλές από τις παλαιότερες απόψεις. Είναι σημαντικό, λοιπόν, να γνωρίζουμε ότι η διγλωσσία δεν είναι «διαταραχή» αλλά δώρο για τα παιδιά. Σε περίπτωση που ένα δίγλωσσο παιδί εμφανίσει κάποια δυσκολία στην ομιλία ή τον λόγο του, η αφαίρεση της μίας γλώσσας δεν αποτελεί την κατάλληλη λύση. Η πιο κατάλληλη και αποτελεσματική παρέμβαση για το δίγλωσσο παιδί, με δυσκολία στον λόγο ή την ομιλία ,είναι αυτή που εφαρμόζεται συστηματικά και στις δύο γλώσσες, ανάλογα με τις ανάγκες του παιδιού.
Περιοχή Τσας, Μύρινα.
Tηλέφωνο επικοινωνίας 6951771098.
Fb: Έλενα Ανεστοπούλου Λογοθεραπεία,
instagram: logosmathisilimnos .
Ειδήσεις Σήμερα:
Ακολουθήστε το LimnosReport.gr - στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Λήμνο το Βόρειο Αιγαίο, όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο.
