Τάσος Κοψιδέλης , ο Λημνιός Ιστορικός που έγραψε για την « Λήμνο στον αγώνα του 1821».

Σήμερα η Ελλάδα  γιορτάζει με λαμπρότητα τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση .

Μετά από 400 χρόνια σκλαβιάς, η Ελληνική Επανάσταση οδήγησε  στη δημιουργία τού ανεξάρτητου Ελληνικού κράτους, ενέπνευσε τις επόμενες γενεές των Ελλήνων σε διαδοχικές απελευθερωτικές εξεγέρσεις και εμψύχωσε τους Έλληνες σε καιρούς δοκιμασίας.

Η επανάσταση του 1821 βρίσκει πολλούς Λημνιούς να αγωνίζονται για την απελευθέρωση της χώρας, προσφέροντας πλοία και προσωπικό αγώνα.

Το πρώτο ναυτικό κατόρθωμα των Ελλήνων ήταν η πυρπόληση ενός τουρκικού πολεμικού πλοίου στον όρμο της Ερεσού στις 26 Μαΐου 1821. Το πλοίο που χρησίμευσε σαν πυρπολικό ανήκε στο Λημνιό Νικόλα Χ’’Τριανταφύλλου.

Από τους αγωνιστές στη στεριά πιο γνωστός ήταν ο Τριαντάφυλλος Τζούρας (1793-1847), που τραυματίστηκε έξι φορές, τιμήθηκε με τον ‘Χρυσούν Σταυρόν’ το 1836 για τις υπηρεσίες του στην πατρίδα μητέρα Ελλάδα και έφθασε μέχρι τον βαθμό του αντισυνταγματάρχη. Αλλοι Λημνιοί αγωνιστές που έγιναν γνωστοί είναι ο υπολοχαγός Κωνσταντίνος Τζούρας, ο υποχιλίαρχος Μαργαρίτης Φραγκογιάννης, ο εικοσιπένταρχος Δημήτριος Γαροφάλλου, ο αξιωματικός Ζ’ τάξεως Παναγιώτης Γεωργίου και ο λοχίας Βασίλειος Δημητρίου που τιμήθηκε με αργυρό αριστείο ανδρείας».

Ο  αείμνηστος Λημνιός ιστορικός Τάσος Κοψιδέλης συγκέντρωσε  όλα όσα  ιστορικά στοιχεία βρήκε  σ ένα υπέροχο βιβλίο,

 «Η Λήμνος στον αγώνα του 1821»

Ποιός  ήταν ο Τάσος Κοψιδέλης.

Ο Τάσος Καψιδέλης γεννήθηκε στην Ατσική της Λήμνου στις 13 Μαρτίου του 1913 και πέθανε στην Αθήνα στις 25 Μαρτίου του 1987 σε ηλικία 74 ετών. Ετάφη στο Β’ νεκροταφείο της Αθήνας. Έχει γίνει μετακομιδή των οστών του στον οικογενειακό του τάφο στο νεκροταφείο Ατσικής, σύμφωνα με την επιθυμία του. Ο πατέρας του ονομαζόταν Δημήτριος και η μητέρα του Χαριστούλα και ήταν γεωργοί. Είχε τέσσερα αδέλφια, την Ευγενία (σύζυγο Νικολάου Πανέρα), τον Κωνσταντίνο (πέθανε πολύ νέος από φυματίωση, τη μάστιγα εκείνης της εποχής), τη Μάλαμα (σύζυγο Απόστολου Βέργου από τα Σβέρδια, σημερινή Δάφνη) και την Αγγέλα (σύζυγο του συγχωριανού μας Δημήτρη Πανέλα, ο οποίος έπαιζε και θαυμάσιο σαντούρι).
Τα παιδικά χρόνια του Τάσου Καψιδέλη ήταν φτωχά και ταλαιπωρημένα, γιατί ορφάνεψε πολύ μικρός λόγω του θανάτου του πατέρα του. Ακόμα πιο δύσκολα όμως ήταν τα φοιτητικά του χρόνια. Γιατί αν η ζωή ήταν δύσκολη στο χωριό, φαντασθείτε πόσο δύσκολη ήταν στην τότε Αθήνα για ένα φτωχό φοιτητή από ένα απομακρυσμένο νησί, ορφανό από πατέρα και με τόσα αδέλφια που ήθελαν τα ίδια υποστήριξη. Ο Τάσος Καψιδέλης φοίτησε στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και πήρε πτυχίο της Φιλοσοφικής Σχολής το 1936.

Παρέμεινε αδιόριστος πάνω από δέκα χρόνια συνεχίζοντας να περνά πολύ δύσκολα. Τελικά προσλήφθηκε στο Δημόσιο και διορίστηκε το 1948 στις Σέρρες στο Γυμνάσιο Νέας Ζίχνης, ως καθηγητής φιλόλογος. Στη συνέχεια υπηρέτησε στην Αθήνα (8ο Γυμνάσιο), στην Αμάρυνθο της Εύβοιας και στη Λήμνο ως Λυκειάρχης στο Λύκειο Μύρινας. Σαν καθηγητής διακρίθηκε για το ήθος, την ευσυνειδησία του, την αμεροληψία του, τη συνέπεια και το πάθος του για τη σωστή διαπαιδαγώγηση των μαθητών του. Κέρδισε έτσι το σεβασμό των μαθητών του και την εκτίμηση των γονιών τους αλλά και την εκτίμηση των συναδέλφων του σε όλες τις τοπικές κοινωνίες όπου υπηρέτησε.

Ο Τάσος Καψιδέλης παντρεύτηκε την Ατσικιώτισσα Ελευθερία Αρχοντίδου το 1948. Η Ελευθερία Αρχοντίδου του Ιωάννου και της Πηνελόπης είχε 6 αδέλφια, (η ίδια ήταν το στερνοπαίδι της οικογένειας), τα οποία δεν βρίσκονται πλέον στη ζωή. Ο Τάσος Καψιδέλης δεν απέκτησε παιδιά από το γάμο του, γεγονός που μαζί με τον πρόωρο θάνατο του αδερφού του ήταν οι δύο μεγάλοι καημοί της ζωής του.

Ο Τάσος Καψιδέλης είχε ένα φοβερό πάθος, τη Λήμνο. Όλο το είναι του ήταν η Λήμνος και όσα την αφορούσαν. Έγραψε 4 βιβλία, όλα για τη Λήμνο. Το πρώτο επιγράφεται «Η απελευθέρωσις της Λήμνου» και το εξέδωσε μόνος του το 1969, είναι δε αφιερωμένο στη μνήμη των ελευθερωτών της Λήμνου, Παύλου Κουντουριώτη και Ιωάννη Κονταράτου.

Το δεύτερο βιβλίο ονομάζεται «Η Λήμνος επί Φραγκοκρατίας – Τουρκοκρατίας και η θρυλική Μαρούλα». Εκδόθηκε το 1971 από τις εκδόσεις «ΔΙΠΤΥΧΟ» του Γ. Βασδέκη και αφιερώνεται στη σύζυγό του, όπως ακριβώς αναφέρει, «στην εξαίρετη σύντροφο της ζωής μου Ελευθερία».

 Το τρίτο βιβλίο είναι το: «Η Λήμνος από τα πανάρχαια χρόνια έως σήμερα. Ιστορία – γεωγραφία – λαογραφία – μυθολογία – αρχαιολογία – περιήγηση». Αυτό γράφηκε σε συνεργασία με τον Λήμνιο φιλόλογο και συγγραφέα Σίμο Κομνηνό, καταγόμενο από το Κοντοπούλι. Εκδόθηκε το 1982 από τις εκδόσεις «ΔΙΠΤΥΧΟ» και είναι αφιερωμένο «Σε όσους αγαπούν τη Λήμνο, το νησί του Ηφαίστου, σε κείνους που αγωνίζονται για την προκοπή της, στους ακρίτες που με το όπλο στο χέρι υπερασπίζονται τα χώματά της».

 Το τέταρτο βιβλίο του και το σημαντικότερο, γιατί είναι ένα βιβλίο κοπιώδους, μακροχρόνιας και ενδελεχούς έρευνας, είναι «Η Λήμνος στον αγώνα του 1821». Εκδόθηκε από το Σύλλογο προς διάδοδη ωφελίμων βιβλίων το 1986, λίγο πριν το θάνατο του Τάσου Καψιδέλη και είναι αφιερωμένο στα νιάτα της Λήμνου.

 Ο Τάσος Καψιδέλης μέσω του βιβλίου αυτού έφερε στο φως άγνωστα πρόσωπα και γεγονότα της εποχής εκείνης και αποκάλυψε ουσιαστικά τον άγνωστο ρόλο της Λήμνου στην εθνεγερσία του 1821.

Ο Καψιδέλης με το βιβλίο αυτό λαμβάνει σημαντική θέση, στους όχι πολλούς εξ άλλου, ιστορικούς της Λήμνου.