Αίμα στα ούρα. Να ανησυχήσω…..;;

Βασίλειος Φ .Καλύβας MD, MSc, PhDc, FEBU

Χειρουργός Ουρολόγος-Ανδρολόγος

Ως αιματουρία (αίμα στα ούρα) ορίζεται η μη φυσιολογική απέκκριση ερυθρών στα ούρα (>3 ερυθρά κ.ο.π).
Η αιματουρία διακρίνεται σε δύο κατηγορίες:

• Μικροσκοπική αιματουρία, όπου το αίμα είναι ορατό μόνο στο μικροσκόπιο.
• Μακροσκοπική αιματουρία, όπου το αίμα είναι ορατό δια οφθαλμού.

Αποτελεί συχνή εκδήλωση των παθήσεων του ουροποιητικού και μία από τις συχνότερες αιτίες ουρολογικής διερεύνησης των ασθενών.

Αίτια αιματουρίας

• ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ: κυστίτιδα, προστατίτιδα, ουρηθρίτιδα, πυελονεφρίτιδα, φυματίωση
• ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ: Η παρουσία λίθου σε οποιοδήποτε όργανο του ουροποιητικού συστήματος μπορεί να συνοδεύεται από αιματουρία
• ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ
• ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (νεφρών, ουρητήρα, ουροδόχου κύστεως, προστάτη)
• ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ: Όπως κακοήθης υπέρταση, δρεπανοκυτταρική αναιμία, υπερασβεστιουρία, υπερουρικοζουρία
• ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΑΡΙΩΝ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ

Διερεύνηση αιματουρίας
Η διαγνωστική προσπέλαση της αιματουρίας θα εξαρτηθεί από τις παρακάτω παραμέτρους:

• Ηλικία
• Φύλο του ασθενούς
• Ατομικό ιστορικό και συνήθειες του ασθενούς
• Ειδικά χαρακτηριστικά της αιματουρίας και συνοδά συμπτώματα.

Πιο συγκεκριμένα:

• Ηλικία:

• κάτω των 35 ετών η αιματουρία συνήθως οφείλεται σε ουρολοίμωξη (κυστίτιδα, προστατίτιδα, πυελονεφρίτιδα) ή σε λίθο και είναι επώδυνη.
• άνω των 35-40 ετών η επώδυνη αιματουρία αποτελεί σύμπτωμα ουρολοίμωξης ή λιθίασης ενώ η ανώδυνη αιματουρία μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα υπερπλασίας προστάτη.
• Η ΑΝΩΔΥΝΗ ΑΙΜΑΤΟΥΡΙΑ ΣΕ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΑΝΩ ΤΩΝ 35-40 ΕΤΩΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΘΕΙ ΠΛΗΡΩΣ ΓΙΑ ΝΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΕΙ Η ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ.

• Φύλο:

• 60% των γυναικών σε κάποια ηλικιακή τους φάση θα εμφανίσουν ουρολοίμωξη, η οποία μπορεί να συνοδεύεται από επώδυνη αιματουρία.
• Όταν η γυναίκα εισέρχεται στην εμμηνόπαυση γίνεται πιο ευάλωτη στα μικρόβια και τις ουρολοιμώξεις με αποτέλεσμα να εμφανίζει συχνότερα επώδυνη αιματουρία.

• Ατομικό ιστορικό και συνήθειες:

• η λήψη φαρμάκων όπως τα αντιπηκτικά και η ασπιρίνη μπορεί να προκαλέσουν αιματουρία.
• ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΚΑΛΕΣΕΙ ΑΝΩΔΥΝΗ ΑΙΜΑΤΟΥΡΙΑ ΛΟΓΩ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ.
• Η επαγγελματική έκθεση σε χρώματα, βαφές (κομμώτριες, κομμωτές, βυρσοδέψες), ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΑΝΩΔΥΝΗ ΑΙΜΑΤΟΥΡΙΑ ΟΦΕΙΛΟΜΕΝΗ ΣΕ ΝΕΟΠΛΑΣΙΑ

• Ειδικά χαρακτηριστικά και συνοδά συμπτώματα:

• Η ανώδυνη αιματουρία συνήθως «θορυβεί» τον ουρολόγο περισσότερο από τον ασθενή, διότι σε καπνιστές ηλικίας άνω των 40 ετών μπορεί να οφείλεται σε καρκίνο του ουροποιητικού.

Διαγνωστικές εξετάσεις
Οι διαγνωστικές εξετάσεις που απαιτούνται για τον προσδιορισμό της αιτίας της αιματουρίας περιλαμβάνουν:

1. 1. Γενική ούρων – καλλιέργεια ούρων/αντιβιόγραμμα:
2. Απεικονιστικός έλεγχος: Αυτός περιλαμβάνει της κάτωθι εξετάσεις:

• Ακτινογραφία Ν.Ο.Κà εντόπιση λίθου
• Υπερηχογράφημα Ν.Ο.Κà εντόπιση λίθου και συνοδού διάτασης του πυελοκαλυκικού ή όγκων στο νεφρό, τη νεφρική πύελο και την ουροδόχο κύστη.
• Αξονική πυελογραφίαà εντόπιση όγκου στον ουρητήρα και ανάδειξη της ανατομίας του ουροποιητικού
• Αξονική τομογραφία χωρίς σκιαγραφικόà εξέταση εκλογής για την εντόπιση του λίθου, τον καθορισμό του μεγέθους του και τον προσδιορισμό της σκληρότητας αυτού.
• ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΟΝΙΣΟΥΜΕ ΟΤΙ ΣΠΑΝΙΑ Ο ΑΣΘΕΝΗΣ ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΛΗΘΕΙ ΣΥΓΧΡΟΝΩΣ ΣΕ ΟΛΕΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ.

3. Εύκαμπτη Κυστεοσκόπηση :

• Η κυστεοσκόπηση είναι διαγνωστική πράξη
• Δυνατότητα άμεσης επισκόπησης του εσωτερικού της ουροδόχου κύστης (ανάλογη με την γαστροσκόπηση ή την κολονοσκόπηση).
• Η διάρκειά της είναι 10-15 λεπτά
• Πραγματοποιείται με τοπική αναισθησία στον χώρο του ιατρείου και είναι εντελώς ανώδυνη
• Πραγματοποιείται με την είσοδο δια της ουρήθρας ενός ειδικού εργαλείου μικρού σε διάμετρο, εύκαμπτου, μαλακού, το οποίο λειτουργεί με οπτικές ίνες και λέγεται κυστεοσκόπιο.

Ενδείξεις για την εκτέλεση κυστεοσκόπησης επί αιματουρίας αποτελούν:

• Η ανώδυνη μακροσκοπική αιματουρία σε καπνιστές άνω των 35-40 ετών.
• Κάθε ανώδυνη μικροσκοπική αιματουρία με στείρα καλλιέργεια ούρων.
• Αιματουρία οφειλόμενη σε υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις για διερεύνηση ανατομικού προβλήματος ή καρκίνου in situ της ουροδόχου κύστεως(κυρίως σε γυναίκες με υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις)

Θεραπεία

• Η αντιμετώπιση της αιματουρίας είναι αιτιολογική και στοχεύει στη θεραπεία της αιτίας που την προκαλεί.
• Είναι απαραίτητη η διερεύνηση της από Ειδικό Ουρολόγο γιατί αν δεν αξιολογηθεί σωστά και παραβλεφθεί μπορεί να οδηγήσει σε οδυνηρά αποτελέσματα λόγω καθυστερημένης διάγνωσης.
• Γυναίκες με υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις χρήζουν πλήρους διαγνωστικού ελέγχου προς αποκλεισμό κακοήθειας της ουροδόχου κύστεως (καρκίνος in situ)

Βασίλειος Φ .Καλύβας MD, MSc, PhDc, FEBU

Χειρουργός Ουρολόγος-Ανδρολόγος

Στρατιωτικός Ιατρός

υπ. Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ.

      Κάτοχος Ευρωπαϊκού Διπλώματος Ουρολογίας

     https://ourologoslimnos.business.site/