Χρήστος Μπουλώτης – Φωτεινή Στεφανίδη: «Το κροκοδειλάκι που έγινε λιβάδι»

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

«Φύσηξε πάλι από την έρημο Σαχάρα ο δυνατός άνεμος Σιμούν τρομάζοντας τις καμήλες, τους καμηλιέρηδες και τα παιδιά που έπαιζαν στην όαση με τις πανύψηλες χουρμαδιές. Μα τούτη τη φορά, καθώς περνούσε ο άνεμος Σιμούν απ’ το πλατύ ποτάμι που το λένε Νείλο, σήκωσε, με ένα βαθύ φλουπ, τεράστια μια αγκαλιά νερό που είχε μέσα της νούφαρα κι ένα κροκοδειλάκι που κολυμπούσε ανέμελο, τρισευτυχισμένο…».
Όπως τις περισσότερες φορές, έτσι και τώρα ερχόταν το κροκοδειλάκι στις κουβέντες μας για πολλά, πολλά χρόνια. Είναι από τις παραμυθένιες ιστορίες του Χρήστου που περιμένουν χωρίς βιασύνη την κατάλληλη στιγμή, τον κατάλληλο άνεμο για να γίνουν βιβλίο, για να γίνουν αληθινές. Και να το που τυπώθηκε και σε λίγες μέρες θα το έχουμε στα χέρια μας.
Μιλάμε με τον Χρήστο Μπουλώτη και τη Φωτεινή Στεφανίδη για το νέο τους βιβλίο για παιδιά –ίσως και όχι μόνο για παιδιά– από τις εκδόσεις Καλειδοσκόπιο.

Από πού ξεκίνησε η ιστορία, Χρήστο; Πώς φάνηκε η ιδέα και πώς εξελίχτηκε;
Δεν υπήρξε αφορμή. Θυμάμαι ωστόσο την σκέψη ενός πλάσματος που φεύγει απότομα –μέσα σε μια αγκαλιά νερό– από τον τόπο του και τους δικούς του, κι εκεί που το ‘φερε και το ακούμπησε ο άνεμος όλοι το φοβούνται, φοβάται κι εκείνο και λαχταρά αγάπη και επιστροφή από τον ξένο τόπο. Κι άλλα λαχταρά, και όλα τα βρίσκει…

Πώς σου φάνηκε όταν το πρωτοδιάβασες, Φωτεινή;
Μέχρι να πάρει μορφή και να έρθει το δώρο της ανάθεσης της εικονογράφησης, ερχόντουσαν άλλα κι άλλα γραπτά από τον Χρήστο. Κι ανάμεσα τον ρωτούσα, «τι γίνεται με το κροκοδειλάκι, αυτό το μεγάλο φλουπ, πού το πήγε;» Μόνο μέχρι εκεί ήξερα. Τίποτε, Γιώργο, όταν έφτασε το κείμενο στα χέρια μου, διάβασα μια ιστορία με δυναμική αρχή και δοξαστικό τέλος, και σ’ όλη της τη διάρκεια συναισθήματα σαν την αγάπη, τη φιλία, την ελευθερία, τη νοσταλγία, τη χαρά και τη λύπη, την αποφασιστικότητα και την υπομονή. Και πόση τρυφεράδα… Και μ’ άρεσαν, πώς μ’ άρεσαν τα ονόματα των παιδιών που φρόντισαν το κροκοδειλάκι: Μαρία και Γιώργος.

Τισημαίνει, Χρήστο, να είσαι μόνος και κροκόδειλος στην κεντρική πλατεία μιας ξένης πόλης;
Απόλυτη μοναξιά…

Φωτεινή; Νιώθοντας πολύ δύσκολα με αυτό, την απόλυτη μοναξιά, σαν να θέλησα να αφαιρέσω λίγο από το απόλυτο. Από την αρχή, αυθόρμητα, δεν ταξίδεψε μόνο του το κροκοδειλάκι. Δεν μου πήγαινε η καρδιά. Πόσο του στάθηκε ο φίλος του, κι ας μην είχε σχεδόν καθόλου δύναμη, είχε ψυχή και αγάπη. Α, και την ικανότητα να πετάει. Και λέξη δεν ακούστηκε ή δεν γράφτηκε γι’ αυτόν. Πάντα παρόν το ποταμίσιο το πουλί, και στις φουρτούνες και στις χαρές, μέρα και νύχτα.

Τα βιβλία σου για παιδιά, Χρήστο, τα λες «Παραμυθένιες ιστορίες»;
Ναι, η παραμυθένια ιστορία δεν έχει συστατικά παραδοσιακού παραμυθιού, ακουμπά στη σημερινή πραγματικότητα και, που και που, έχει στοιχεία εξωπραγματικά, παραμυθένια και καμμιά φορά πινελιές και από παραδοσιακό παραμύθι.

Πώς εικονογραφείς, Φωτεινή, μια παραμυθένια ιστορία του Χρήστου;
Με τον ίδιο τρόπο θαρρώ, με τον τρόπο που γράφεται. Και λέω «θαρρώ», γιατί ποτέ δεν συζητάμε τα βαθειά, τα ανείπωτα με τον Χρήστο. Τα αφήνουμε να συμβαίνουν. Έτσι ζωγραφίζεται η πλατεία Ομονοίας χωρίς κανένα της χαρακτηριστικό, και είναι η πλατεία Ομονοίας, ή με πολύ λίγα σχηματίζεται μια αυλή σχολείου σήμερα στην Αθήνα όπου όμως συμβαίνουν τόσα παράξενα και μαζί αληθινά πράγματα που το καθένα βρίσκει τη θέση του στην εικόνα σαν να ήταν σχεδιασμένο από καιρό. Και όμως, τίποτε δεν είναι προσχεδιασμένο, έρχονται τα στοιχεία και κουμπώνουν σχεδόν πάντα την τελευταία στιγμή, όπως και στην πραγματικότητα, τη μαγική πραγματικότητα.

Έχει το κροκοδειλάκι στοιχεία από την αληθινή σου ζωή, Χρήστο;
Όπως όλα τα βιβλία που έχω γράψει. Στο κροκοδειλάκι επιβεβαιώνεται κάτι που κουβαλώ από πάντα: «οι επιθυμίες είναι σαν τα όνειρα, βγαίνουν αληθινές άμα τις πιστεύεις πολύ και προσπαθείς και επιμένεις». Έτσι και τώρα, το κροκοδειλάκι πεθύμησε πολύ να γίνει λιβάδι, και έγινε.

Φωτεινή;
Παίρνω την ευθύνη να το πω χωρίς να μπούμε σε λεπτομέρειες, ότι χρόνια τώρα, τα περισσότερα γραπτά του Χρήστου –ίσως και όλα– βρίσκουν τον τρόπο και γίνονται αληθινά. Συνέβη ήδη και με το κροκοδειλάκι, σχεδόν στο ακέραιο. Α, και, παιδιά, αν σας ζητήσει ποτέ κάποιος κάτι τόσο ωραίο, όσο ακατόρθωτο κι αν μοιάζει, μόνο εσείς μπορείτε να το κάνετε αληθινό. Εσείς και ο Χρήστος.