Η γκρίζα φαντασίωση της Άγκυρας

Σε αντίθεση με τη Συνθήκη της Λωζάνης το 1923 που καθόρισε τα της κυριαρχίας της Ελλάδας σε όλα τα νησιά του Αιγαίου, πλην της Ιμβρου και της Τενέδου, αλλά δεν χάραξε θαλάσσια οριοθετική γραμμή, η ιταλοτουρκική Συνθήκη του 1932 καθόρισε με σαφήνεια τα θαλάσσια σύνορα μεταξύ των ιταλικών νησιών του Αιγαίου -όπως ήταν η επίσημη ονομασία των Δωδεκανήσων-και της Τουρκίας.

Οπως προκύπτει από σχετικά δημοσιεύματα της εποχής, η Αγκυρα είχε επιμείνει στη χάραξη της γραμμής, καθώς θεωρούσε την παρουσία της Ιταλίας στα Δωδεκάνησα απειλή για τη Μικρά Ασία και δεν ήθελε να υπάρχουν ανοικτές εκκρεμότητες που θα μπορούσε να επικαλεστεί ο Μουσολίνι για να νομιμοποιήσει επιθετικές ενέργειες.

Το σχετικό επίσημο κείμενο και οι χάρτες που το συνοδεύουν βρίσκονται στα αρχεία του υπουργείου Εξωτερικών στην Ιταλία. Την ύπαρξή τους επιβεβαίωσε το 1996 -την εποχή της κρίσης των Ιμίων- ο τότε πρέσβης της Τουρκίας στη Ρώμη, Iνάλ Μπατού, και μετέπειτα βουλευτής του Λαϊκού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, ο οποίος συγκρούστηκε με τον τότε μόνιμο υφυπουργό Εξωτερικών της Αγκυρας, Ονούρ Οίμέν, ο οποίος πρωτοστατούσε στην εκστρατεία ότι οι δύο βραχονησίδες ανήκουν στη χώρα του. Μην μπορώντας να αρνηθεί την πραγματικότητα, το ΥΠΕΞ της Τουρκίας βρήκε μια άλλη γραμμή άμυνας – ότι το κείμενο δεν επικυρώθηκε γιατί δεν δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα της κυβερνήσεως!

Μια στρεψόδικη προσέγγιση, γνώριμη για την τουρκική διπλωματία. Το 1936 με τη Συνθήκη του Μοντρέ και με την πλήρη στήριξη της Ελλάδας (καθώς είχε προηγηθεί η συμφιλίωση Βενιζέλου – Κεμάλ το 1929-30) η Τουρκία ανέκτησε την πλήρη κυριαρχία στα στενά, που ήταν υπό περιοριστικό διεθνές καθεστώς αφοπλισμού με τη Συνθήκη της Λωζάνης. Σε εκείνη τη συγκυρία ο τότε υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας δήλωσε το αυτονόητο – ότι έπαυαν να ισχύουν οι ίδιοι περιορισμοί που είχαν επιβληθεί στη Λήμνο, τη Σαμοθράκη και στον Αγιο Ευστράτιο, που περιλαμβάνονταν στην περιοχή των στενών.

ΣΤΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΑΤΟ

Δεκαετίες αργότερα -μετά το 1974- η Τουρκία ζητά συνεχώς και φορτικά την εξαίρεση των τριών νησιών από ασκήσεις του ΝΑΤΟ, με το επιχείρημα ότι δεν αναφέρονται ρητά στη Συνθήκη του Μοντρέ. Σε ότι αφορά, δε, τη δήλωση του τότε Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, η Αγκυρα έκτοτε αναφέρει ότι ήταν η προσωπική γνώμη του και όχι η επίσημη τοποθέτηση της χώρας!

Η Ιδια αλά καρτ ανάγνωση της διεθνούς νομιμότητας φαίνεται μάλλον να ισχύει και για το εύρος του εθνικού εναέριου χώρου της Ελλάδας που σήμερα δεν αναγνωρίζει η Τουρκία, γιατί δεν ταυτίζεται με το εύρος των χωρικών υδάτων. Οταν η χώρα μας επεξέτεινε τον εναέριο χώρο στα δέκα μίλια στις αρχές της δεκαετίας του ’30. η Αγκυρα όχι μόνο δεν ενοχλήθηκε, αλλά μάλλον είδε την κίνηση θετικά, καθώς περιόριζε τη δράση της ιταλικής αεροπορίας, που με ορμητήριο τα Δωδεκάνησα απέβλεπε στην κυριαρχία στο Αιγαίο!

Πηγή εφημερίδα «ΕΘΝΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ»