Στο επίκεντρο η Λήμνος και η κοινή ιστορία Ελλάδας – Αυστραλίας.

Την πρόοδο του φιλόδοξου έργου Lemnos Remembrance Trail, (Μονοπάτι Μνήμης) που αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο της Λήμνου στην Εκστρατεία της Καλλίπολης, είχε την ευκαιρία να παρουσιάσει στη Γενική Πρόξενο της Ελλάδας στη Μελβούρνη, Δήμητρα Γεωργαντζόγλου, η Lemnos Gallipoli Commemorative Committee (LGCC), κατά τη διάρκεια πρόσφατης συνάντησης στο Ελληνικό Προξενείο.

Την Επιτροπή εκπροσώπησαν ο πρόεδρός της Lee Tarlamis OAM MP και ο γραμματέας και ιστορικός Jim Claven OAM, οι οποίοι παρουσίασαν το ιστορικό της πρωτοβουλίας, τις μέχρι σήμερα δράσεις και την πορεία υλοποίησης της ιστορικής διαδρομής μνήμης που χρηματοδοτείται από την Αυστραλιανή Κυβέρνηση.

Ο Lee Tarlamis υπενθύμισε ότι η ιδέα για τη δημιουργία ενός οργανωμένου δικτύου ιστορικών σημείων στη Λήμνο γεννήθηκε το 2018, με την ανέγερση του Australian Pier Memorial, βόρεια του Μούδρου. Το μνημείο τιμά την αυστραλιανή προβλήτα που κατασκεύασαν τον Μάρτιο του 1915 Αυστραλοί στρατιώτες και μηχανικοί, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την Εκστρατεία της Καλλίπολης, στοιχείο που προέκυψε από την ιστορική έρευνα του Jim Claven.

Το μνημείο, το οποίο υποστηρίχθηκε από την Κυβέρνηση της Βικτώριας και τις τοπικές αρχές της Λήμνου, αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος των ετήσιων εκδηλώσεων μνήμης στο νησί. Παράλληλα, η Επιτροπή, σε συνεργασία με τον Δήμο Λήμνου, πρότεινε τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης διαδρομής που θα αναδεικνύει όλους τους σημαντικούς χώρους που συνδέονται με την παρουσία των Anzacs στη Λήμνο.

Στο μεταξύ, η LGCC προχώρησε στην ανέγερση δύο ακόμη μνημείων: το πρώτο προς τιμήν του Ναυτικού Royal Australian Navy, το οποίο τοποθετήθηκε πρόσφατα στον φάρο της χερσονήσου Turks Head με τη συμβολή του Peter Sotiropoulos, και το δεύτερο αφιερωμένο στον Λημνιό σκαπανέα των Anzac Demetri Basil Passa, το οποίο πρόκειται να τοποθετηθεί στο Κοντοπούλι, τον τόπο καταγωγής του.

Η πρωτοβουλία της Επιτροπής βρήκε ανταπόκριση από την Αυστραλιανή Κυβέρνηση, η οποία το 2019 ανακοίνωσε χρηματοδότηση για τη σύνταξη μελέτης σχετικά με τη δημιουργία ενός μόνιμου χώρου μνήμης στη Λήμνο. Την ίδια χρονιά υπογράφηκε Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Australian Department of Veterans’ Affairs (DVA) και του ελληνικού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με στόχο τη δημιουργία ενός έργου που θα τιμά διαχρονικά τους Αυστραλούς γιατρούς, νοσηλευτές και στρατιωτικό προσωπικό που υπηρέτησαν στη Λήμνο κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς και τη γενναιόδωρη φιλοξενία που τους προσέφεραν οι κάτοικοι του νησιού.

Η σχετική μελέτη ολοκληρώθηκε το 2020, με τον Jim Claven να συμμετέχει ως ιστορικός σύμβουλος. Σημαντικό σημείο αναφοράς αποτέλεσε το βιβλίο του Lemnos & Gallipoli Revealed, ενώ πραγματοποιήθηκε και εκτεταμένη διαβούλευση με την τοπική κοινωνία και τους ενδιαφερόμενους φορείς.

Το 2022 η Αυστραλιανή Κυβέρνηση ανακοίνωσε χρηματοδότηση ύψους 4,9 εκατομμυρίων δολαρίων για την κατασκευή του Lemnos Remembrance Trail, ενώ η νέα κυβέρνηση, το 2023, επιβεβαίωσε τη δέσμευσή της, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για κοινή πρωτοβουλία της Αυστραλίας και της Ελλάδας. Η διαδρομή θα περιλαμβάνει περισσότερους από δώδεκα ιστορικούς χώρους σε ολόκληρη τη Λήμνο, προσφέροντας στους επισκέπτες μια ολοκληρωμένη εικόνα του ρόλου του νησιού στην Εκστρατεία της Καλλίπολης.

Το ελληνικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας θα έχει την ευθύνη της διαχείρισης και της συντήρησης του έργου σε μόνιμη βάση.

Ο Lee Tarlamis εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι το έργο θα ολοκληρωθεί και θα εγκαινιαστεί το 2027, ενώ ο Jim Claven επισήμανε ότι η νέα ακτοπλοϊκή σύνδεση της Λήμνου με την Καλλίπολη, η οποία ξεκινά φέτος τους θερινούς μήνες, αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά τον ιστορικό και επετειακό τουρισμό, επιτρέποντας στους επισκέπτες της Καλλίπολης να επεκτείνουν την περιήγησή τους και στη Λήμνο.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης παρουσιάστηκε επίσης το πλούσιο έργο της Επιτροπής από την ίδρυσή της το 2011. Ανάμεσα στις σημαντικότερες πρωτοβουλίες της συγκαταλέγονται η δημιουργία του Lemnos Gallipoli Memorial στο Albert Park, η έκδοση του βιβλίου Lemnos & Gallipoli Revealed, το μνημείο και το δέντρο της Λήμνου στο Shrine of Remembrance, το Hellenic Anzac Memorial στον χώρο του Κοινοβουλίου της Βικτώριας, καθώς και η ομώνυμη ιστορική έκθεση.

Παράλληλα, η LGCC έχει συμβάλει στην τοποθέτηση μνημειακών πλακών σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας που συνδέονται με τους Anzac, μεταξύ των οποίων η Κόρινθος, η Καλαμάτα, η Πύλος, η Μεθώνη και πρόσφατα η Τραχήλα Μάνης, ενώ έχει επίσης δημιουργήσει ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους για την Εκστρατεία της Ελλάδας το 1941.

Η Γενική Πρόξενος Δήμητρα Γεωργαντζόγλου ευχαρίστησε τα μέλη της Επιτροπής για την ενημέρωση και συνεχάρη την LGCC για τη μακρόχρονη προσφορά της στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης. Όπως τόνισε, η ολοκλήρωση του Lemnos Remembrance Trail θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο τους ιστορικούς δεσμούς Ελλάδας και Αυστραλίας, αναδεικνύοντας μια κοινή ιστορία που εξακολουθεί να ενώνει τους δύο λαούς.

Με την ολοκλήρωση της συνάντησης, ο Lee Tarlamis προσέφερε στη Γενική Πρόξενο αντίτυπα του βιβλίου Lemnos & Gallipoli Revealed, προκειμένου να προσφέρονται ως αναμνηστικά δώρα σε επίσημους επισκέπτες του Ελληνικού Προξενείου.

Η ετήσια τελετή μνήμης της Lemnos Gallipoli Commemorative Committee θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 8 Αυγούστου, στις 11.00 π.μ., στο Lemnos Gallipoli Memorial στο Albert Park της Μελβούρνης