Έντονος προβληματισμός καταγράφεται το τελευταίο διάστημα στην τοπική αγορά εστίασης της Λήμνου σχετικά με τη λειτουργία της Λέσχης Αξιωματικών Φρουράς (ΛΑΦ) που υπάγεται στην 88 ΣΔΙ.

Οι Λέσχες Αξιωματικών σε όλη την Ελλάδα έχουν ως βασικό σκοπό την εξυπηρέτηση των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των οικογενειών τους, προσφέροντας οικονομικά γεύματα και χώρους κοινωνικής συνεύρεσης. Ωστόσο, σύμφωνα με παράγοντες της τοπικής αγοράς, στη Λήμνο φαίνεται να έχουν παρατηρηθεί φαινόμενα που – όπως υποστηρίζουν – δημιουργούν συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού προς τις επιχειρήσεις εστίασης του νησιού.

Τα παράπονα της αγοράς

Επαγγελματίες του κλάδου αναφέρουν ότι, πέρα από τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και τα μέλη των οικογενειών τους, στη ΛΑΦ συχνά εξυπηρετούνται άτομα που δεν έχουν άμεση σχέση με το στράτευμα. Όπως υποστηρίζουν, πρόκειται για συγγενείς που βρίσκονται στο νησί για διακοπές, φίλους στρατιωτικών ή παρέες που χρησιμοποιούν τη λέσχη με τη συνοδεία ενός αξιωματικού.

Μάλιστα, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, υπάρχουν περιπτώσεις όπου παρέες εκμεταλλεύονται την παρουσία στρατιωτικού για να πραγματοποιούν ακόμη και παραγγελίες φαγητού προς κατανάλωση εκτός της λέσχης, φτάνοντας – όπως λένε – μέχρι και σε delivery σε κατοικίες.

Εκδηλώσεις και κοινωνικές δραστηριότητες

Ένα ακόμη σημείο που προκαλεί αντιδράσεις είναι η πραγματοποίηση εκδηλώσεων στον χώρο της λέσχης. Σύμφωνα με επαγγελματίες της εστίασης, στη ΛΑΦ πραγματοποιούνται κατά καιρούς κοινωνικές εκδηλώσεις όπως παιδικά πάρτι, συγκεντρώσεις συλλόγων, ακόμη και βαφτίσεις.

Ιδιαίτερη δυσαρέσκεια εκφράζεται και για το γεγονός ότι – όπως υποστηρίζουν – ορισμένοι τοπικοί σύλλογοι που στηρίζονται οικονομικά από επιχειρήσεις εστίασης του νησιού επιλέγουν τελικά τη ΛΑΦ για την πραγματοποίηση εκδηλώσεών τους.

Ένα θέμα που συζητείται… χαμηλόφωνα

Παρότι το ζήτημα φαίνεται να συζητείται έντονα σε επαγγελματικούς κύκλους, σε “πηγαδάκια” της τοπικής κοινωνίας αλλά και σε αυτοδιοικητικά γραφεία, λίγοι είναι εκείνοι που επιλέγουν να τοποθετηθούν δημόσια.

Όπως αναφέρουν επιχειρηματίες του νησιού, υπάρχει δισταγμός να ανοίξει δημόσια η συζήτηση, καθώς στη Λήμνο ζει και δραστηριοποιείται μεγάλος αριθμός στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, γεγονός που δημιουργεί φόβο πιθανής στοχοποίησης.

Ο δύσκολος χειμώνας για την εστίαση

Οι επαγγελματίες της εστίασης επισημαίνουν ότι η οικονομική δραστηριότητα στο νησί παρουσιάζει έντονη εποχικότητα. Ο χειμώνας χαρακτηρίζεται από χαμηλή κίνηση, ενώ η αγορά ανακάμπτει κυρίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες λόγω του τουρισμού.

Σε αυτό το πλαίσιο, υποστηρίζουν ότι η εκτεταμένη χρήση της ΛΑΦ από άτομα εκτός στρατεύματος επιβαρύνει περαιτέρω την ήδη δύσκολη περίοδο που βιώνουν οι επιχειρήσεις.

Ζητούν κανόνες και έλεγχο

Οι επαγγελματίες του κλάδου δεν στρέφονται, όπως τονίζουν, ενάντια στην ύπαρξη και λειτουργία της λέσχης, η οποία αποτελεί θεσμό για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων. Εκφράζουν όμως την ανάγκη να τηρηθούν σαφείς κανόνες σχετικά με το ποιοι έχουν δικαίωμα χρήσης των υπηρεσιών της.

Όπως σημειώνουν χαρακτηριστικά, αυτό που ζητείται είναι να υπάρξει μια πιο ξεκάθαρη οριοθέτηση της λειτουργίας της, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα που – όπως υποστηρίζουν – δημιουργούν αθέμιτο ανταγωνισμό στην τοπική αγορά.

Σε κάθε περίπτωση, όπως επισημαίνουν πολλοί από τους επαγγελματίες του νησιού, θεωρείται βέβαιο ότι η διοίκηση της 88 ΣΔΙ καλείται να εξετάσει το ζήτημα και να βάλει μια τάξη στη λειτουργία της ΛΑΦ, ώστε να διασφαλιστεί ισορροπία μεταξύ της εξυπηρέτησης των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και της εύρυθμης λειτουργίας της τοπικής αγοράς.

Τι ισχύει 

Στην Ελλάδα η λειτουργία των Λεσχών Αξιωματικών Φρουράς (ΛΑΦ) και γενικά των στρατιωτικών λεσχών ρυθμίζεται από συνδυασμό νόμων, βασιλικών διαταγμάτων και στρατιωτικών διαταγών. Οι βασικές ρυθμίσεις προέρχονται κυρίως από:

• Ν. 324/1914 «Περί Στρατιωτικών Λεσχών»

• Β.Δ. 15/5/1952 «Περί Στρατιωτικών Λεσχών» (ΦΕΚ Α΄153)

• πάγιες διαταγές ΓΕΕΘΑ και ΓΕΣ (π.χ. Πάγια Διαταγή 0-15/2005 για σύσταση-οργάνωση-λειτουργία στρατιωτικών λεσχών)

• νεότερες κωδικοποιήσεις, όπως το Π.Δ. 9/2024 για τη νομοθεσία των στρατιωτικών λεσχών.

1. Σκοπός λειτουργίας των Λεσχών Αξιωματικών Φρουράς

Ο κανονισμός ορίζει ότι οι στρατιωτικές λέσχες λειτουργούν για:

• σίτιση (γεύματα σε χαμηλή τιμή)

• αναψυχή και κοινωνικές εκδηλώσεις

• υποστήριξη του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων

και απευθύνονται κυρίως στο στρατιωτικό προσωπικό και στις οικογένειές του.

Η χαμηλή τιμή των γευμάτων υπάρχει επειδή οι λέσχες λειτουργούν μη κερδοσκοπικά και με στρατιωτική διοικητική υποστήριξη.

2. Ποιοι δικαιούνται κανονικά σίτιση στις ΛΑΦ

Σύμφωνα με τις βασικές διατάξεις για τις στρατιωτικές λέσχες και τα μέλη τους:

Δικαιούχοι

1. Εν ενεργεία αξιωματικοί και ανθυπασπιστές των Ενόπλων Δυνάμεων.

2. Εν αποστρατεία αξιωματικοί και ανθυπασπιστές.

3. Έφεδροι αξιωματικοί (υπηρετούντες ή μη).

4. Μέλη οικογενειών των παραπάνω (σύζυγοι, τέκνα κ.λπ.).

Στις περισσότερες λέσχες μπορούν επίσης να σιτίζονται:

• σπουδάζοντα παιδιά αξιωματικών σε άλλη πόλη

• προσκεκλημένοι ή επισκέπτες με άδεια της διοίκησης.

3. Άλλες κατηγορίες που μπορούν να σιτίζονται (κατ’ εξαίρεση)

Με ειδικές αποφάσεις υπουργείων ή διοικητών μπορεί να δοθεί πρόσβαση και σε άλλες κατηγορίες, π.χ.:

• Αστυνομικοί εν ενεργεία ή απόστρατοι και οι οικογένειές τους σε ορισμένες λέσχες.

• Αναπληρωτές εκπαιδευτικοί που υπηρετούν μακριά από τον τόπο τους (με πρόγραμμα του Υπουργείου Παιδείας).

Αυτές όμως είναι εξαιρέσεις ή ειδικά προγράμματα, όχι γενικός κανόνας.

4. Γιατί τα γεύματα είναι φθηνά

Οι χαμηλές τιμές οφείλονται σε:

• κρατική υποστήριξη υποδομών

• προμήθειες μέσω στρατιωτικών διαγωνισμών

• μη κερδοσκοπική λειτουργία

• στόχο κοινωνικής μέριμνας για τα στελέχη.

LR