Η Λήμνος ζει το καλοκαίρι της μέσα από τα πανηγύρια: πλατείες που γεμίζουν τραπέζια, ορχήστρες με νησιώτικα και χορευτικούς σκοπούς, εθελοντές που ψήνουν, σερβίρουν, οργανώνουν. Το πρόγραμμα κάθε Ιουλίο–Αυγούστο περιλαμβάνει δεκάδες εκδηλώσεις σε χωριά και οικισμούς, από συναυλίες και χοροεσπερίδες μέχρι θεματικές γιορτές γεύσης. Ο Δήμος Λήμνου δημοσιεύει κάθε χρόνο το επίσημο πρόγραμμα με τις εκδηλώσεις ανά ημέρα και τοποθεσία.

Σήμα-κατατεθέν είναι οι θεματικές γιορτές προϊόντων: σουβλάκια στα κάρβουνα με ντόπιο κρασί, λουκουμάδες επιτόπου, αλλά και εκδηλώσεις γύρω από τη λημνιακή γαστρονομία

Ανάλυση: Πιθανή ζημιά-επίδραση στην εστίαση από τα συνεχόμενα πανηγύρια

Τι «πιέζει» τα εστιατόρια…….

Όταν η πλατεία «δουλεύει» με ψησταριές και πάγκους, ένα μέρος των επισκεπτών που θα δειπνούσαν σε ταβέρνες κατευθύνεται στο πανηγύρι λόγω ατμόσφαιρας, τιμής ή ευκολίας.

Οι διοργανώσεις πανηγυριών συχνά βασίζονται σε εθελοντισμό-χορηγίες και χαμηλότερα γενικά έξοδα σε σχέση με ένα εστιατόριο (ενοίκιο, προσωπικό, ενέργεια), άρα εμφανίζονται με τιμές που τα καταστήματα δυσκολεύονται να «πιάσουν». Αυτό έχει καταγγελθεί και πανελληνίως ως ζήτημα αθέμιτου ανταγωνισμού-παραοικονομίας όταν δεν τηρούνται οι προβλεπόμενες άδειες και κανόνες.

Σε περιόδους αιχμής (π.χ. 10–20 Αυγούστου) πολλαπλές βραδιές πανηγυριών στη σειρά «απλώνουν» τη ζήτηση εκτός των εστιατορίων.

Τα πανηγύρια και το υπαίθριο εμπόριο ρυθμίζονται από τον Ν. 4849/2021 (άδειες, κατηγορίες υπαίθριου εμπορίου, κανόνες). Η τήρησή του (και των υγειονομικών όρων) είναι κρίσιμη για δίκαιο ανταγωνισμό και ασφάλεια τροφίμων. 

“Δεν μπορεί καθε βράδυ τον Αύγουστο να έχουμε ένα, δύο και πολλές φορές τρία πανηγύρια στα χωριά και ο “καθένας” να οργανώνει εκδηλώσεις με φαγητό , ποτό και μουσική με χαμηλό κόστος , χωρίς αποδείξεις, παραστατικά, φπα , στο ονομα κάθε συλλόγου. Που πάνε αύτα τα χρήματα; Αναφέρουμε, ένα για τις ανάγκες του συλλόγου που ποτέ κανείς δεν έψαξε, υπάρχουν κατατεθημένοι ισολογισμοί; η ΑΑΔΕ είναι καθε μέρα στα μαγαζιά μας, εκεί πήγε ποτέ;”

Αυτή είναι μια ενδεικτική δήλωση επαγγελματία  εστιάτορα με κατάστημα στην   Μύρινα……

Πόσο κοστίζει τελικά, ένα “ρεαλιστικό μοντέλο σεναρίων”

Επίσημα στοιχεία δεν υπάρχουν για «διαρροή τζίρου» ανά βραδιά πανηγυριού, γι’ αυτό μόνο με   σενάρια εκτίμησης μπορεί να γίνει μια υποθετική ανάλυση:

“Συντηρητικό”- σενάριο : 8 βραδιές × 500 άτομα × 10 € μέση δαπάνη → 40.000 € συνολικός τζίρος πανηγυριών. Αν το 30% θα κατέληγε αλλιώς σε ταβέρνες, πιθανή απώλεια εστίασης ≈ 12.000 €.

“Αισιόδοξο “- σενάριο : 12 βραδιές × 700 άτομα × 12 € → 100.800 €. Με 30% θα κατέληγε αλλιώς σε ταβέρνες, πιθανή απώλεια εστίασης ≈ 30.240 €.

Τα ποσά είναι ενδεικτικά για τον Αύγουστο συνολικά (όχι ανά βραδιά) και δείχνουν εύρος «διαρροής» από ~12 χιλ. έως ~30 χιλ. ευρώ, ανάλογα με τη συχνότητα, τη συμμετοχή και τις τιμές. Η πραγματική επίδραση ποικίλλει ανά περιοχή (Μύρινα ή χωριά) και σύμφωνα με την  ημέρα εβδομάδας.

 Οι θετικές πλευρές

Διαφήμιση προορισμού & επέκταση ζήτησης: Τα πανηγύρια προσθέτουν λόγους επίσκεψης ,παραμονής  αλλά και επαναλαμβανόμενης επιλογής του προορισμού . Ανεβάζουν συνολικά την κατανάλωση στο νησί .

Ανάδειξη τοπικών προϊόντων:  Μπορούν να τα αγοράσουν σε πολλά σημεία του νησιού, δημιουργείται «γεύση» που βοηθά τη φήμη της τοπικής γαστρονομίας.

Τι μπορούν να κάνουν Δήμος & φορείς για να μειωθεί η πίεση στην εστίαση

Εγκαιρός  προγραμματισμός & κατανομή ημερομηνιών
Συντονισμός ώστε να αποφεύγονται 3–4 διαδοχικές βραδιές στο ίδιο διάστημα.  Ανακοινωση  του προγράματος έγκαιρα για να γνωρίζουν και τα καστήματα τις εκδηλώσεις και να προγραμματίζουν διαφορετικά τις αγορές του  ή την διοργάνωση αντίστοιχων βραδιών ώστε να μην συμπίπτουν   (Ο Δήμος ήδη δημοσιεύει αναλυτικά προγράμματα — ζητούμενο ο προληπτικός συντονισμός με συλλόγους)

 Εφαρμογή των κανόνων  λειτουργίας, άδειες με διαφάνεια
– Αυστηρή τήρηση του Ν. 4849/2021: άδειες, φορητά POS/αποδείξεις, υγειονομικοί όροι, διάταξη πάγκων, έλεγχοι. Δημοσιοποίηση των αδειοδοτήσεων για κάθε εκδήλωση.

Τι γίνεται στο εξωτερικό 

 Το φαινόμενο δεν είναι ελληνικό μεγάλες χώρες όπως για παράδειγμα η Γερμανία αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα σύμφωνα με σχετικά δημοσιεύματα και έχουν εφαρμόσει μερικά από τα παρακάτω:

“Οικονομική εξισορρόπηση”
Ειδικό τέλος υπέρ τοπικής εστίασης ή αντιστάθμισμα (π.χ. μέρος των εσόδων του πανηγυριού να πηγαίνει σε κοινές δράσεις προβολής της εστίασης ή σε clean-up υποδομές).
Περιορισμός τιμοκαταλόγων «dumping» μέσω ελάχιστων κανόνων (π.χ. κατώτατες τιμές με βάση κόστος πρώτης ύλης όταν το προσωπικό είναι εθελοντικό).

“Συνεργατικά μοντέλα” με τα εστιατόρια
“Τοπικά κουπόνια”:με κάθε αγορά στο πανηγύρι (σουβλάκι/λουκουμάδες/ποτήρι κρασί) δίνεται κουπόνι -10% για γεύμα σε συνεργαζόμενα μαγαζιά μέσα στις επόμενες 48 ώρες.
Co-branded μενού: οι πάγκοι χρησιμοποιούν ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ προϊόντα/πρώτες ύλες από επιχειρήσεις της Λήμνου (π.χ.  τυριά, κρασιά), με σαφή σήμανση προέλευσης.
Ωράρια: πανηγύρι που ξεκινά αργότερα (π.χ. μετά τις 22:00) αφήνει «χώρο» στο δείπνο της ταβέρνας πριν τη διασκέδαση.

“Υγιεινή & ποιότητα”: Υποχρεωτικά πρωτόκολλα υγιεινής (ψυγεία, θερμοκρασίες, σκευές μιας χρήσης, πόσιμο νερό, διαχείριση απορριμμάτων). Οι ίδιες απαιτήσεις πρέπει να ισχύουν για όλους τους πωλητές, ώστε να μη δημιουργείται αθέμιτο πλεονέκτημα. Τα θέματα δημόσιας υγείας έχουν καταγγελθεί σε εθνικό επίπεδο – η πρόληψη προστατεύει και τον θεσμό και τη φήμη του νησιού.

“Μέτρηση & ανατροφοδότηση κατά τον προγραμματισμό “: Ετήσια καταγραφή: αριθμός εκδηλώσεων, προσέλευση, τζίρος πάγκων (με αποδείξεις), πληρότητες και μέσος τζίρος εστίασης ανά ημέρα. Έτσι, ο διάλογος πατά σε δεδομένα και όχι σε «αίσθηση».

(πρόσφατα ο Δήμος Λήμνου ανακοίνωσε την  πρόσκληση πρόσληψης ατόμου με τίτλο  “υπεύθυνος εκδηλώσεων” )

Τα πανηγύρια είναι κομμάτι της ταυτότητας της Λήμνου και ισχυρός πόλος έλξης. Όταν όμως «τρέχουν» συνεχόμενα με φαγητό, ποτό σε χαμηλότερο κόστος, μπορούν να υποκαταστήσουν μέρος της ζήτησης της οργανωμένης εστίασης που θα κοστίσουν μερικές δεκάδες χιλιάδες ευρώ σε έναν μήνα. Η λύση δεν είναι να τα περιορίσουμε, αλλά να τα ρυθμίσουμε σωστά και να τα συνδέσουμε έξυπνα με τα μαγαζιά: διαφανείς άδειες, συντονισμός, συνεργατικά σχήματα και μετρήσιμα στοιχεία.

Έτσι, κερδίζει και το πανηγύρι και η τοπική οικονομία.

Καλό Δεκαπενταύγουστο!!