Αρχείο αντίστασης Λήμνου, από την εφημερίδα Μακεδονία της Κυριακής!

Το να υπηρετεί κανείς την ιστορική μνήμη του τόπου του είναι καθήκον και υποχρέωση για τον καθένα μας, γιατί αυτού του είδους οι ψηφίδες αντανακλούν μια μέρα -στο σύνολό τους- την ίδια την ιστορία. Από αυτή την άποψη είναι εξαιρετικά ενδιαφέροντα και αποκαλυπτικά όσα βγαίνουν στο φως της δημοσιότητας με το υπό έκδοση βιβλίο του Αριστείδη Τσοτρούδη σχετικά με τα αρχεία του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (ΕΑΜ) και φυλάχθηκαν επί δεκάδες χρόνια στο βαθύ σκοτάδι, ως επτασφράγιστο μυστικό.

Τα αρχεία κρατούσε ο γραμματέας του ΕΑΜ Λήμνου Ανδρέας Νούλας και μετά τον θάνατό του τα πήραν οι κληρονόμοι, των οποίων ο τελευταίος, ο Νικηφόρος Τριανταφύλλου, τα άφησε για αξιοποίηση και κοινοποίηση, μετά τον θάνατό του, στον ιστοριοδίφη Τσοτρούδη. Εκείνος με σεβασμό στη μνήμη του γραμματέα και των συμπατριωτών του, μελέτησε, αξιολόγησε και διαχώρισε με κόπο το πολύτιμο υλικό. Όπως σημειώνει στον πρόλογο του βιβλίου, “η μακροχρόνια ταλαιπωρία του αρχείου στις κρυψώνες, κυρίως από υγρασίες και τρωκτικά, δυσχέραιναν αφάνταστα το έργο, καθώς πολλά κείμενα και χάρτες ήταν δυσανάγνωστα λόγω των φθορών που είχαν υποστεί”.

Ο Αριστείδης Τσοτρούδης είναι γέννημα και θρέμμα της Λήμνου, παρόλο που μετοίκησε για μεγάλο διάστημα στην Αθήνα, όπου άσκησε το επάγγελμα του οδοντιάτρου. Από την ημέρα της συνταξιοδότησής του αφιερώθηκε στη συγγραφή ιστορικών βιβλίων σχετικών με τη Λήμνο και έχει το γνώρισμα να αφηγείται εξ αποστάσεως τα γεγονότα και να διατηρεί υψηλή την αντικειμενικότητά του.

Τα αρχεία αποκαλύπτουν, με στοιχεία που δεν μπορεί να αμφισβητήσει κανείς, τον ουσιαστικό ρόλο που έπαιξε η Λήμνος κατά τη γερμανική κατοχή, σε πολλά επίπεδα, κυρίως όμως ως διαμετακομιστικό κέντρο για τη φυγάδευση ανταρτών προς τα παράλια της Τουρκίας, ακόμη και για χώρες της Βόρειας Αφρικής. Έτσι, παρά τους κινδύνους, εξαιτίας των σκληρών μέτρων που έπαιρναν οι γερμανοί κατακτητές, δρομολογούνταν κρυφά με καΐκια και ψαρόβαρκες η φυγή ομάδων Εγγλέζων και Ελλήνων που ήταν στοχοποιημένοι για εκτέλεση από τους ναζί.

“Μια ερειπωμένη μάντρα, στην παραλία του Κέρους, επιλέχτηκε ως τόπος διαφυγής. Εκεί, μια ερειπωμένη μάντρα με συγκεντρωμένα πολλά δεμάτια από αστυβιές και πολλά άχυρα ήταν ό,τι χρειαζόταν για την απόκρυψή τους. Στο μέρος αυτό παρέμειναν επί 8 μέρες οκτώ άτομα, τροφοδοτούμενοι ανά διήμερο από δύο Λημνιούς που προσποιούνταν τους μικροπωλητές, μ’ ένα γαϊδουράκι και δύο γκαζόκασες φορτωμένες με διάφορα μικροαντικείμενα και στο βάθος υπήρχαν φασόλια νερόβραστα, χόρτα και σουσάμι για τη διατροφή τους”, γράφει.

Στα αρχεία αναφέρονται αναλυτικά τα ονοματεπώνυμα όχι μόνο των ανθρώπων που ένωσαν τις δυνάμεις τους για να τονώσουν την πατριωτική δράση τους, αλλά και των ανθρώπων που πρόδωσαν, παρασέρνοντας πολλούς αντάρτες και παραδίδοντάς τους στους Γερμανούς για βασανιστήρια σε αποθήκες στο Μούδρο ή για εκτέλεση στην τοποθεσία Ρηχά Νερά.

Τα αρχεία συνοδεύονται από φωτογραφίες και των πρωταγωνιστών, αλλά και των τοποθεσιών, στις οποίες αναφέρονται επίσης όλοι οι κρυφοί χάρτες της Λήμνου όπου υπήρχαν οπλοστάσια ή κατασκοπευτικά έγγραφα για τις θέσεις των γερμανικών πυροβόλων, στρατώνων κλπ. που θα ήταν αξιοποιήσιμα από τις συμμαχικές δυνάμεις.

“Η απομυθοποίηση του παρελθόντος δεν είναι εύκολη ούτε και ευχάριστη υπόθεση για πολλούς. Ωστόσο, ευελπιστώ ότι κατέστησα τις σελίδες της νεότερης λημνιακής ιστορίας ίσως και πλουσιότερες και ενδοξότερες”, καταλήγει ο κ. Τσοτρούδης.

Δημοσιεύτηκε στην “Μακεδονία της Κυριακής” την Κυριακή 08 Μαΐου 2016

makthes.gr