Τυρια Λημνου: Η φέτα, το καλαθάκι, το κασκαβάλι και το μελίχλωρο

H Λήμνος, ο σιτοβολόνας της Αθήνας τους κλασικούς χρόνους της Αρχαιότητας, το πεδινότερο νησί του Αιγαίου, χαρακτηρίζεται για τη μεγάλη παραγωγή αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων και για τη μεγάλη παράδοση που έχει στην παρασκευή τυριών, που είναι φημισμένα για την ποιότητα παρασκευής και τη μοναδική γεύση τους. Τα πιο διαδεδομένα από αυτά είναι η φέτα, το καλαθάκι, το κασκαβάλι και το μελίχλωρο.

Η φέτα της Λήμνου είναι προϊόν ΠΟΠ και πρόκειται για μια σκληρή φέτα με αλμυρή και υπόξινη γεύση, που παράγεται από πρόβατα ελευθέρας βοσκής που εκτρέφονται στα απέραντα βοσκοτόπια του νησιού.

Το καλαθάκι είναι ένα λευκό τυρί, με μαλακή ως ημίσκληρη δομή, χωρίς επιδερμίδα, συμπαγές με διάσπαρτες τρύπες και σχήμα μικρού καλαθιού με ραβδώσεις από τα καλαθάκια-καλούπια στα οποία μορφοποιείται (παλιά ήταν φτιαγμένα από βούρλα ή λυγαριές, σήμερα είναι πλαστικά). Η γεύση του είναι μεστή, αλατισμένη και ελαφρά όξινη, με αρώματα που θυμίζουν ξύλο. Έχει χαρακτηριστεί ως προϊόν ΠΟΠ με περιοχή παραγωγής το νησί της Λήμνου. Το καλαθάκι παράγεται από πρόβειο γάλα, που δίνει και την καλύτερη ποιότητα τυριού, αλλά και από μείγμα κατσικίσιου με πρόβειο γάλα σε αναλογία που δεν υπερβαίνει το 30%.

Το μελίχλωρο ή μελίπαστο είναι ένα τυρί που παράγεται από παράδοση στη Λήμνο. Παρασκευάζεται παραδοσιακά από πρόβειο γάλα, το οποίο μετά τη στράγγιση, εκτίθεται σε σκιερούς χώρους, τις περιόδους κατά τις οποίες η υγρασία της ατμόσφαιρας είναι σχετικά χαμηλή (μετά το τέλος της άνοιξης), ώστε βαθμηδόν να αφυδατωθεί. Σε πρώτη φάση το τυρί αποκτά υφή μεταξύ χλωρού και ξηρού, ενώ όταν η αφυδάτωση προχωρά, το τυρί γίνεται σκληρό. Καταναλώνεται με ζυμαρικά, σαγανάκι αλλά και ως επιτραπέζιο.

Το κασκαβάλι είναι από τα πιο παλιά τυριά της Λήμνου και πρόκειται για ένα έντονα αρωματικό τυρί με βουτυράτη γεύση που παραγόταν από τους μεσαιωνικούς χρόνους. Ο παραδοσιακός τρόπος ξήρανσής του γίνεται σε ξύλινα καφάσια με σίτα, σε σχετικά ψηλές για τυριά θερμοκρασίες (άνω των 22 βαθμών). Το κασκαβάλι καταναλώνεται σαν επιτραπέζιο τυρί, σαγανάκι και τριμμένο σε ζυμαρικά.

Αρχική