Αύξηση κόστους στη ναυαγοσωστική κάλυψη των δήμων στην Ελλάδα

Η ναυαγοσωστική κάλυψη των ακτών αποτελεί θέμα σοβαρής ανησυχίας για τους ελληνικούς δήμους, καθώς το κόστος αυξάνεται, ενώ η κρατική χρηματοδότηση παραμένει σταθερή, δημιουργώντας ανισότητες και δυσκολίες στη διαχείριση. Παράλληλα, η πλατφόρμα pyxida-ota.gr αποκάλυψε σημαντικές ανεπάρκειες στον τρόπο ανάθεσης και εφαρμογής των σχετικών συμβάσεων.

Κατά την πρόσφατη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), επισημάνθηκε η ανάγκη αναθεώρησης του θεσμικού πλαισίου που διέπει τη ναυαγοσωστική κάλυψη, εξαιτίας των αυξανόμενων δαπανών και των σημαντικών διαφορών ανάμεσα στις περιοχές.

Συγκεκριμένα, τα νησιά με έντονη τουριστική κίνηση έχουν διαφορετικές ανάγκες από περιοχές με περιορισμένη επισκεψιμότητα, γεγονός που δεν λαμβάνεται υπόψη στο υφιστάμενο «οριζόντιο» μοντέλο. Παράλληλα, η διαδικασία χαρακτηρισμού των πολυσύχναστων παραλιών, η οποία επηρεάζει άμεσα το κόστος και τη διάρθρωση της κάλυψης, έχει επικριθεί για την έλλειψη ρεαλισμού και τη μονομερή συμμετοχή των λιμενικών αρχών, χωρίς ουσιαστική αντίδραση από άλλους φορείς. Αυτό οδηγεί σε αυξανόμενα οικονομικά βάρη για τους δήμους, ενώ η χρηματοδότηση από το κράτος δεν αυξάνεται αντιστοίχως.

Τα οικονομικά στοιχεία που παρουσίασε ο αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, δήμαρχος Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, έδειξαν ότι το συνολικό κόστος για τη ναυαγοσωστική κάλυψη το 2026 αναμένεται να φτάσει τα 32,1 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η κρατική επιχορήγηση παραμένει στα 15 εκατομμύρια. Αυτό σημαίνει ότι οι δήμοι θα χρειαστεί να καλύψουν σχεδόν τα μισά έξοδα, ποσοστό που επιδεινώνεται σε σχέση με προηγούμενες χρονιές.

Η πλατφόρμα pyxida-ota.gr πραγματοποίησε λεπτομερή ανάλυση 90 δημόσιων συμβάσεων που υπογράφηκαν μεταξύ 2023 και 2025, αποκαλύπτοντας μεγάλες αποκλίσεις τιμών ανά θέση ναυαγοσώστη.

Η τιμή κυμαίνεται από 4.600 έως 12.544 ευρώ ανά θέση και μήνα, διακύμανση που οφείλεται κυρίως στον τρόπο ανάθεσης, τη γεωγραφική θέση του δήμου και το επίπεδο υπηρεσιών που ζητείται από τους αναδόχους.

Ιδιαίτερα οι συμβάσεις που προέκυψαν με επείγουσες διαδικασίες κοστολογούνται πιο ακριβά έως και 170% σε σχέση με αυτές που προκηρύχθηκαν έγκαιρα και μέσω ανοικτού διαγωνισμού. Επίσης, οι διαφορές στην παροχή εξοπλισμού, όπως σκάφη διάσωσης ή απινιδωτές, και στην υποχρέωση κατασκευής βάθρων από τους αναδόχους, δημιουργούν ασυμβατότητες στους όρους των συμβάσεων.

Η έρευνα αναδεικνύει επίσης το μικρό αριθμό επαγγελματιών που διαθέτουν την απαραίτητη υποδομή και πιστοποιήσεις για να καλύψουν όλο το εύρος των αναγκών, γεγονός που περιορίζει τον ανταγωνισμό και επηρεάζει τις τιμές.

Επιπλέον, ελάχιστες συμβάσεις απαιτούν πιστοποιήσεις ISO ή ασφαλιστική κάλυψη για επαγγελματική αστική ευθύνη, θέτοντας ζήτημα ασφάλειας και ποιότητας υπηρεσίας.

Με βάση τα ευρήματα, οι ειδικοί συστήνουν στους δήμους να προγραμματίσουν έγκαιρα τις διακηρύξεις, να ορίσουν σαφείς τεχνικές προδιαγραφές, να καθορίσουν σαφώς τον αριθμό βάθρων και το χρονικό διάστημα κάλυψης, καθώς και να εφαρμόσουν αυστηρές ποινικές ρήτρες για την αθέτηση των όρων.

Τέλος, ζητούν την πλήρη κάλυψη του κόστους από το κράτος ή τη θέσπιση σταθερού ποσοστού χρηματοδότησης για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα της υπηρεσίας.