Λήμνος: Πρόσωπα…

Αφιερώμα του thetravelbook.gr

Αντίνοος Αλμπάνης
«Ενα χωράφι στο Αιγαίο η Λήμνος»

«Θέλει προσπάθεια να φτάσεις, αλλά γοητεύεσαι και την αγαπάς αμέσως. Ενα χωράφι στο Αιγαίο σπαρμένο με αμπέλια και σιτάρι έως την άκρη της θάλασσας. Ενας τόπος εξορίας, αλλά και το νησί του Ηφαίστου. Σε βυζαντινά ερείπια ζουν ελάφια και υγρότοποι φιλοξενούν ροζ φλαμίνγκο».
Ο ηθοποιός Αντίνοος Αλμπάνης μπορεί να διαπρέπει στα θέατρα και τα τηλεοπτικά στούντιο της Αθήνας, αλλά δεν ξεχνά την ιδιαίτερη πατρίδα του τη Λήμνο. Εκεί ταξιδεύει με τις μυρωδιές, τις γεύσεις, τα χρώματα και τις εικόνες.
«Μυρωδιές από θυμάρι και άγρια ρίγανη. Γεύσεις από πετεινό με φλωμάρια και τυρί μελίχλωρο. Ντομάτες που έχουν γεύση ντομάτας και ένα γλυκόπιοτο κρασί που δύσκολα ξεχνάς.Τα χρώματα του ουρανού που συνεχώς αλλάζουν. Πανηγύρια και παραδοσιακά χωριά που μοιάζουν με πίνακα ζωγραφικής. Απέραντες παραλίες με γαλαζοπράσινα νερά και αμμοθίνες. Ομηρικές σπηλιές και αρχαιολογικοί θησαυροί».
Η Λήμνος, λέει, προσελκύει ανθρώπους που κλείνουν τα αυτιά τους κι ανοίγουν τα μάτια τους. Είναι ένα νησί με ταυτότητα, που αρνείται πεισματικά να μεταλλαχτεί σε κάτι που δεν είναι. «Η Λήμνος δεν είναι αξιοθέατο αλλά ζωντανή πραγματικότητα».
Τον εμπνέει η ενέργειά της, τα τοπία και η γαλήνη τους. «Ο αδιάκοπος άνεμος που με κάνει να σκέφτομαι και να δημιουργώ. Να παρατηρώ το συναίσθημά μου και να το ανακαλώ. Να επιστρέφω στις παιδικές μου αναμνήσεις, να έρχομαι σε επαφή με την οικογένεια και τους φίλους μου. Αγαπημένο μου σημείο είναι η παραλία του Κέρους στην Καλλιόπη. Ενας κόλπος με κερατοειδές σχήμα, μήκος παραλίας πάνω από τέσσερα χιλιόμετρα και το καλύτερο surf camp στην Ευρώπη. Λίγο πιο πάνω βρίσκεται το Ιερό των Καβείρων όπου τελούνταν τα Καβείρια Μυστήρια, καθώς και η σπηλιά του Φιλοκτήτη. Αξίζει κανείς να περιπλανηθεί στην Πολιόχνη, την αρχαιότερη πόλη της Ευρώπης, και να δει καλύβες, σιταποθήκες και υδραγωγεία μίας άλλης εποχής.
Μεγάλη έκπληξη είναι οι Παχιές Αμδες στις πλαγιές του Κατάλακκου. Λόφοι από λεπτή άμμο και φρύγανα. Οι ισχυροί βόρειοι άνεμοι ανασχηματίζουν συνεχώς τη μορφή αυτών των χρυσαφένιων λόφων και το αποτέλεσμα είναι μια απρόσμενη έρημος κόντρα στην καταγάλανη θάλασσα. Κάθε ταξιδιώτης θα πρέπει να αναζητήσει την εξερεύνηση. Να ζήσει το νησί και τις άπειρες επιλογές που του δίνει. Να αποτυπώσει τη φυσική ομορφιά και να κρατήσει για πάντα τις εικόνες. Να έρθει κοντά με τους ντόπιους και να χαρεί με τον τρόπο ζωής τους. Γιατί η Λήμνος δεν μοιάζει με κανένα νησί στην Ελλάδα».
Μαρία Λαμπαδαρίδου-Πόθου
«Ενας τόπος από ψυχή η Λήμνος»

Μαρία Λαμπαδαρίδου-Πόθου

«Η Λήμνος δεν γοητεύει μόνο. Είναι βαθιές οι ρίζες που σε δένουν μαζί της, αν τύχει κι έχεις γεννηθεί εκεί. Κι αν πάλι πας επισκέπτης, είναι σίγουρο πως θα μείνεις για πάντα νοσταλγός ή εραστής της σπάνιας ομορφιάς της! Εχει ήδη ανακηρυχθεί επίσημα ως νησί “ιδιαίτερου φυσικού κάλλους”.
Υπάρχει μια σύγκλιση εκεί του μυθικού και ιστορικού της χρόνου. Μια συνάντηση του μεγάλου της πολιτισμού με το σήμερα, που δημιουργεί τις αντηχήσεις ενός παρελθόντος ολόφωτου στις μέρες μας. Γιατί ένας τόπος δεν είναι από πέτρες και χώμα. Είναι από ψυχή».
Η πολυβραβευμένη συγγραφέας και ποιήτρια Μαρία Λαμπαδαρίδου-Πόθου είναι γνήσια Λημνιά. Τι την ταξιδεύει; «Θυμάρι και ακόνιζα και αλισάχνη, μέλι ξανθό και κρασί που το ύμνησε ο Ομηρος.
Κι αφού γνωρίσεις τους φιλόξενους ανθρώπους, θα ταξιδέψεις με τη μυθική Υψιπύλη και την ηρωική Μαρούλα, με τον Αλκαμένη τον ισάξιο του Φειδία και με τις ιέρειες της Λημνίας Γης, της Terra Lemna, που υπήρξε το πρώτο επίσημο φαρμακευτικό παρασκεύασμα στην ιστορία της ιατρικής. Υστερα θα πας στην Πολιόχνη όπου σώζεται εδώ και τέσσερις χιλιάδες χρόνια το πρώτο Βουλευτήριο στην ιστορία του ανθρώπου. Κι εγώ είμαι υπερήφανη που έγραψα για τη Μαρούλα και την Υψιπύλη. Για τον Αλκαμένη. Και για το μεταφυσικό της σεληνιακό τοπίο. Σε όλα μου τα μυθιστορήματα η Λήμνος υπάρχει κι εγώ χαίρομαι να τη λέω πατρίδα».
Μιλά για έναν χώρο ευαίσθητο, εξαιρετικής γεωγραφικής σημασίας, «στρατγικής σημασίας» όπως τη χαρακτήρισε ο Κουντουριώτης. «Ενα φιλήσυχο νησί, λίκνο και μήτρα των πολιτισμών της Ευρώπης. Και μακάρι η γρήγορη και κάποτε βέβηλη εξέλιξη νέων πηγών πλούτου να μην καταστρέψει αυτό το θαύμα της φυσικής ομορφιάς. Να διαφυλαχθεί το γεωφυσικό ήθος και ύφος του νησιού. Οταν τριγυρίζω στα σοκάκια της, μεσημέρι και να καίει ο ήλιος, ζω όλη την ποίηση του βιωμένου μου χρόνου». Ο,τι αγαπάμε μας εμπνέει, λέει η κ. Πόθου. «Ναι, με εμπνέει η Λήμνος», σπεύδει να συμπληρώσει. Οσο για τον υποψιασμένο ταξιδιώτη; Τον καλεί «να αφουγκραστεί την ψυχή που κρύβει, τις αντηχήσεις ενός πολιτισμού που είναι η πνευματική της ευγένεια».
Αγλαΐα Αρχοντίδου-Αργύρη
«Λήμνος, Λέσβος και Χίος συνδέονται άμεσα με τον λεγόμενο Τρωικό πολιτισμό»

Αγλαΐα Αρχοντίδου-Αργύρη

«Ο αρχαιολογικός πλούτος των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου είναι πολύ μεγάλος», τονίζει η επίτιμη έφορος αρχαιοτήτων και διευθύντρια στο Μουσείο Πόλεως Αθηνών, Αγλαΐα Αρχοντίδου-Αργύρη, που έχει δουλέψει σε αυτά τα νησιά 22 χρόνια. «Λήμνος, Λέσβος και Χίος συνδέονται άμεσα με τον λεγόμενο Τρωικό πολιτισμό (3.200 π.Χ. ως το 2.000 π. Χ.).
Τότε αναπτύχθηκαν σπουδαία κέντρα στα νησιά αυτά, όπως ο Εμπορειός στη Χίο, η Μύρινα και η Πολιόχνη στη Λήμνο, που θεωρείται η αρχαιότερη γνωστή οργανωμένη πόλη της Ευρώπης. Χτίστηκε με πολεοδομικό σχέδιο, που προέβλεψε πλατείες με πηγάδια, κοινόχρηστους χώρους και γειτονιές με κατοικίες».
Διαχρονικά, προσθέτει, τα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με το πολιτικό και πολιτιστικό γίγνεσθαι των Μικρασιατικών παραλίων, τον ελλαδικό κορμό και την Πελοπόννησο. Συμμετέχουν στις μετακινήσεις των πληθυσμών και δέχονται αποίκους από Αττική, Θεσσαλία, Πελοπόννησο. Οι κάτοικοι είναι Ιωνες, Πελασγοί, Αιολείς.
«Στη Λέσβο δεν πρέπει να χάσει κανείς τον αρχαιολογικό χώρο της Θερμής, τα ιερά των Μέσων και του Απόλλωνα, το κάστρο και το θέατρο της Μυτιλήνης, το καταπληκτικό υδραγωγείο της Μόριας, το κάστρο της Μήθυμνας, τους παραδοσιακούς οικισμούς». Η Λέσβος είναι το νησί των Μουσείων: αρχαιολογικό, του Τεριάντ και του Θεόφιλου, πινακοθήκη του Δήμου, ψηφιακό Ιακωβίδη στα Χύδηρα, φυσικής ιστορίας στο Σίγρι, και στη Βρισσά, χριστιανικό.
Σπουδαίες είναι οι μεταβυζαντινές εκκλησίες κι άξιο προσοχής το πρώτο Γυμνάσιο αρρένων. Στη Χίο η αρχαιολόγος στέκεται στον Εμπορειό, τον ιστορικό Κάμπο, τη μεσαιωνική πόλη με το κάστρο, τα μεσαιωνικά χωριά στα νότια, αλλά και τη Βολισσό στα βόρεια. Δεν ξεχνά τα αρχαιολογικά μουσεία, το βυζαντινό στο τζαμί, τη βιβλιοθήκη του Κοραή.
Στη Λήμνο αναφέρεται στο εξαιρετικό αρχαιολογικό μουσείο, την προϊστορική Μύρινα, το κάστρο, την Πολιόχνη, το θέατρο της Ηφαιστείας, το μουσειάκι στην Κούταλη.