Στην καρδιά της αμπελουργικής περιοχής των λόφων του βόρειου Ροδανού, στη νοτιοανατολική Γαλλία, ένας από τους αμπελώνες του Πιέρ-Ζαν Βίλα αποτελεί μια ιδιαιτερότητα. Σε αντίθεση με τους εκτεταμένους αμπελώνες της γύρω περιοχής, τα αμπέλια εδώ είναι διάσπαρτα ανάμεσα σε σφενδάμια και οπωροφόρα δέντρα, που φυτεύτηκαν για να ενισχύσουν την ανάπτυξη των σταφυλιών και να τα προστατεύσουν από τις ολοένα εντονότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Όλο και περισσότεροι Γάλλοι αμπελουργοί στρέφονται σταδιακά σε μια αρχαία πρακτική: την καλλιέργεια αμπέλων δίπλα σε δέντρα, κάτι που η Ιταλία και η Ελλάδα δεν έχουν σταματήσει ποτέ να κάνουν.
«Εδώ, στις αρχές του 20ού αιώνα, υπήρχε ένας οπωρώνας και ένας λαχανόκηπος, καθώς και αμπέλια», λέει ο Βίλα, στέκοντας στο οικόπεδο που κατηφορίζει προς τον Ροδανό, με τις Άλπεις στον ορίζοντα. «Η ιδέα είναι να αναβιώσουμε λίγο από αυτό που γινόταν παλιά. Έχουμε εισάγει επίσης πρόβατα και μέλισσες».
«Ικανοποιητική» απόδοση σταφυλιών
Ο Πιερ-Ζαν Βίλα, που αυτοπροσδιορίζεται ως «άνθρωπος της γης», δηλώνει ότι τον ανησυχεί το γεγονός πως οι τρύγοι πραγματοποιούνται ολοένα και νωρίτερα, ενώ τα ακραία καιρικά φαινόμενα εμφανίζονται με ένταση και απρόβλεπτη συχνότητα που δεν έχει ξαναδει. Όπως και οι γείτονές του, στο παρελθόν καλλιεργούσε αμπέλια με τον παραδοσιακό τρόπο. Ωστόσο, ο γιος του, ο Ούγκο, απόφοιτος της γεωπονικής σχολής του Μονπελιέ, είχε την ιδέα να φυτεύσει δέντρα για να αντιμετωπίσει τις επιβλαβείς επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Κοντά στις επίσημα αναγνωρισμένες αμπελουργικές περιοχές Condrieu και Cote-Rotie, η γη που σήμερα φιλοξενεί τα δέντρα παρέμενε ακαλλιέργητη μόλις πριν από μια δεκαετία. Εκεί, ο πατέρας και ο γιος ξεκίνησαν το «τεχνικό και οικογενειακό» τους εγχείρημα.
Με τη βοήθεια ειδικών από το γειτονικό περιφερειακό πάρκο, επέλεξαν τοπικά είδη δέντρων και καθόρισαν τη διάταξή τους, επιτυγχάνοντας την κατάλληλη ισορροπία μεταξύ σκιάς και υγρασίας. Έτσι, ανάμεσα σε κάθε 15 σειρές των πολύτιμων αμπελιών Syrah, έχουν φυτευτεί περίπου 400 μηλιές, αχλαδιές, ροδακινιές, φουντουκιές και κυδωνιές σε πυκνή διάταξη. Αν και είναι πολύ νωρίς για να εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα, ο Βίλα πιστεύει ότι το χωράφι του «τα πήγε αρκετά καλύτερα» σε σχέση με άλλα κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα 20 ημερών τον Αύγουστο του 2025, με μια «αξιοπρεπή» απόδοση.
Προσαρμογή στις υψηλές θερμοκρασίες
Ο Κρίστιαν Ντουπράζ, διευθυντής έρευνας στο Εθνικό Ινστιτούτο Έρευνας για τη Γεωργία, τα Τρόφιμα και το Περιβάλλον (Inrae), συμφωνεί. «Όταν πέρυσι οι θερμοκρασίες έφτασαν τους 40 βαθμούς Κελσίου, τα αμπέλια μας που καλλιεργούνται με αγροδασοκομικές μεθόδους ανταποκρίθηκαν άψογα». Ο Ντουπράζ ξεκίνησε το 1997 στην περιοχή Ερό ένα τολμηρό εγχείρημα, ενσωματώνοντας δέντρα στις καλλιέργειες. Σύμφωνα με τα ευρήματά του, τα δέντρα προστατεύουν τα αμπέλια από τους ανοιξιάτικους παγετούς, προσφέρουν φυσική σκίαση και διευκολύνουν τη διαχείριση του νερού από τα φυτά.
«Τα αμπέλια ήταν αρχικά αναρριχώμενα φυτά που αναπτύσσονταν πάνω σε δέντρα», εξηγεί ο Ντουπράζ, σημειώνοντας ότι σήμερα η παρουσία δέντρων συμβάλλει στη μείωση της θερμοκρασίας στα φύλλα και τους καρπούς, κάτι που μπορεί να αποδειχθεί σωτήριο για τη σοδειά. «Με τις θερμοκρασίες να ξεπερνούν πλέον συχνά τους 40 °C το καλοκαίρι, η καλλιέργεια αμπελιών σε πλήρη ηλιοφάνεια δεν θα είναι πλέον βιώσιμη», προσθέτει.
Μακροπρόθεσμα οφέλη
Δέντρα φυτεύονται για να βοηθήσουν τα αμπέλια σε περιοχές που κυμαίνονται από το Μπορντό μέχρι το Λανγκεντόκ, ακόμη και την Καμπανία. Οι περιφερειακές αρχές προσφέρουν επιδοτήσεις και οι τελωνειακές αρχές όρισαν ένα νομικό πλαίσιο για τη δραστηριότητα το 2024. Σήμερα, εμπλέκεται το δύο έως πέντε τοις εκατό των αμπελουργικών εκτάσεων, σε διαφορετικό βαθμό, εκτίμησε η Γαλλική Ένωση Αγροδασοπονίας, χαρακτηρίζοντάς την «αυξανόμενη τάση ενόψει των κλιματικών κινδύνων». Ο Μπερνάρ Φαρζ, πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Κοινών Επαγγελμάτων Οίνου (CNIV), είναι ωστόσο πιο επιφυλακτικός.
«Το αναμενόμενο όφελος είναι μακροπρόθεσμο. Λόγω των δυσκολιών (στον κλάδο), ορισμένοι έχουν άλλες προτεραιότητες». Ωστόσο, καθώς οι αμπελουργοί που αντιμετωπίζουν δυσκολίες τείνουν να εγκαταλείπουν τους αμπελώνες τους, «υπάρχει χώρος για δέντρα», δήλωσε ο Ντουπράζ, εμπειρογνώμονας του Inra. Το εγχείρημα του Βίλα προσελκύει το ενδιαφέρον και άλλων αμπελουργών, ακόμη και από το Μπορντό, μια από τις σημαντικότερες αμπελουργικές περιοχές της νότιας Γαλλίας που δοκιμάζεται από την κλιματική αλλαγή. «Είναι το καλύτερο μου επίτευγμα. Εδώ βρίσκεται όλη μου η περιοχή — το περιβάλλον, η άμμος, οι πάσσαλοι των αμπελιών», σημείωσε, χαρακτηρίζοντας το έργο «τους καρπούς της παιδικής μου ηλικίας».
Ειδήσεις Σήμερα:
Ακολουθήστε το LimnosReport.gr - στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Λήμνο το Βόρειο Αιγαίο, όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο.
